Behandeling Wet open overheid in Tweede Kamer

De Tweede Kamer behandelde onlangs het wetsvoorstel Wet open overheid. Deze initiatiefwet (33328) moet, wat de indieners (GroenLinks en D66) betreft, de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vervangen. Het overleg betrof het antwoord van de indieners van de wet in eerste termijn.

De indieners blijken het voorstel op zeer korte termijn in stemming te willen brengen. De VNG is het daar niet mee eens, we vinden dat eerst het wetsvoorstel van minister Plasterk om misbruik van de Wob aan te pakken aan de orde had moeten komen. Nu de Kamer niet aan die wens tegemoet komt, bestaat de kans dat de Wet open overheid alsnog wordt aangenomen.

Slecht nieuws

Als de Tweede Kamer de wet aanneemt, betekent dat slecht nieuws voor gemeenten. De VNG is van mening dat de wet in de huidige vorm volstrekt onuitvoerbaar is, niet alleen voor gemeenten maar ook voor andere overheden. 

Argumenten

De argumenten en bezwaren van de VNG tegen de Wet open overheid zijn:

  • De eisen aan actieve openbaarmaking maken dat het democratisch besluitvormingsproces binnen gemeenten ernstig wordt belemmerd en vertrouwelijk overleg over lastige kwesties nauwelijks meer mogelijk is.
  • De registerplicht is op de voorgestelde manier onuitvoerbaar en zorgt voor extra bureaucratie.
  • De uitzonderingsgronden: in de praktijk zal het met deze wet zeer lastig worden om de bestuurlijke en ambtelijke beleidsintimiteit vorm en inhoud te geven.
  • De bredere reikwijdte van de wet (breder dan wat onder de Awb valt).
  • Invoering van de informatiecommissaris.
  • De te verwachten zeer hoge kosten voor gemeenten. (Volgens minister Plasterk brengt alleen al de registerplicht voor de Belastingdienst € 55 miljoen aan extra kosten met zich mee.)

Wat wil de VNG wel?

Onlangs formuleerde de VNG het Acht Punten Plan. Onze voorstellen:

  1. Zorg ervoor dat transparantie onderdeel uitmaakt van de bestuurscultuur.
  2. Actieve openbaarheid moet de norm worden, het verstrekken op verzoek van journalisten en burgers een uitzondering. Daartoe is wellicht op termijn een modernisering van de Wob noodzakelijk.
  3. Voorkom onnodige formalisering van informatieverzoeken van journalisten. Behandel deze verzoeken niet als Wob-verzoeken vanwege de bijzondere positie van journalisten in een moderne democratie.
  4. Investeer bij de gemeente in de professionalisering van Wob-procedures.
  5. Stop het misbruik van de Wob per direct.
  6. Borg de privacy bij actieve openbaarmaking en zorg voor de bescherming van persoonsgegevens.
  7. Verbeter de gemeentelijke archivering.
  8. Zoek altijd contact met de Wob-verzoeker om te vragen welke informatie en/of documenten exact wordt gevraagd.

Meer informatie