Benoeming burgemeester geschrapt uit Grondwet

De burgemeester wordt niet langer bij Koninklijk Besluit benoemd. Artikel 131 van de Grondwet wordt geschrapt uit de Grondwet. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het voornemen tot wijziging van de benoemingswijze van de burgemeester zoals verwoord in het Regeerakkoord.

Het is de uitkomst van de behandeling van het initiatiefwetsvoorstel-Jetten (D66) om de benoeming van de burgemeester uit de Grondwet te halen. Dinsdag 20 november stemde de Eerste Kamer vóór dit wetsvoorstel.
De benoemingswijze van de burgemeester zal nu in een gewone wet worden geregeld en kan daarmee makkelijker worden gewijzigd. Deze uitkomst maakt de weg vrij voor een eventuele invoering van de gekozen burgemeester.

Positie burgemeester geen geïsoleerd vraagstuk

De VNG heeft altijd vanuit een consistent model waarin het geheel van de lokale democratie in beeld is, willen kijken naar een eventuele wijziging in de benoemingswijze van de burgemeester. De VNG vindt dat de benoemingswijze van de burgemeester niet los kan worden gezien van de rol van de burgemeester in het gemeentelijk bestel. De benoemingswijze moet aansluiten bij de institutionele positie van de burgemeester en kan dan ook niet als een geïsoleerd vraagstuk worden beschouwd. Nu één element in de institutionele orde wijzigt, heeft dit onherroepelijk effect op de relatie met de andere onderdelen daarvan en daarmee op de lokale democratie als geheel.

Wetstraject

De Grondwet schrijft voor dat na de bekendmaking van een verklarings- of overwegingswet én na ontbinding van de Tweede Kamer een tweede lezing van een Grondwetsvoorstel plaatsvindt. De eerste lezing van het onderhavige wetsvoorstel werd afgerond met de wet van 24 juni 2015 die de verklaring bevatte dat er grond bestond om een voorstel in overweging te nemen tot wijziging van de Grondwet op het punt van de benoeming van de burgemeester en de commissaris van de Koning (dossier 33.239). Het initiatiefwetsvoorstel-Jetten bevat de tweede lezing voor het wijzigen van de Grondwet.

Commissaris van de Koning

Met het schrappen van artikel 131 van de Grondwet vervalt ook de Kroonbenoeming van de commissaris van de Koning. Ook de benoeming van de commissaris van de Koning zal in een gewone wet worden geregeld.

Meer informatie