Dialoogmodel Structurele Effecten

De Omgevingswet heeft een structureel effect op uw gemeente. Dit effect uit zich zowel op organisatorisch (intern), maatschappelijk (extern) als bestuurlijk niveau. Omdat de wet op veel onderdelen gemeentelijke keuzeruimte biedt, kunnen deze effecten per gemeente verschillen. Het bepalen van de keuzes en de verwachte effecten hiervan vragen daarom om een integrale lokale afweging in de geest van de Omgevingswet. Met inbreng vanuit verschillende disciplines van gemeenten is een aantal hulpmiddelen ontwikkeld waarmee gemeenten de dialoog kunnen voeren en de afwegingen kunnen maken.  

Primaire keuzes: het spiekbriefje

Gemeenten hebben bij de invoering en implementatie van elk van de kerninstrumenten een aantal inrichtingskeuzes. De Omgevingswet stelt aantal eisen aan de kerninstrumenten, maar de gemeente heeft hierbij veel beleidsvrijheid. De VNG heeft voor elk van de kerninstrumenten een spiekbriefje opgesteld: omgevingsvisie, omgevingsplan, programma en omgevingsvergunning. De spiekbriefjes geven geen compleet overzicht van alle eisen en keuzemogelijkheden, maar maken de meest relevante onderwerpen voor de vier kerninstrumenten inzichtelijk.

Dialoogmodel als ondersteuning

De primaire keuzes in de spiekbriefjes gaan de structurele effecten van de Omgevingswet voor gemeenten beïnvloeden. Zo is er bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van het kerninstrument omgevingsplan de keuze voor werken met meer algemene regels, of meer beoordelingsregels in het omgevingsplan. Hierbij kan (simpel verwoord) de keuze voor meer algemene regels leiden tot minder vergunningplichtige activiteiten en daardoor een verminderde werkdruk op de betreffende afdeling. Maar deze keuze leidt ook mogelijk tot minder legesinkomsten.

Voor deze en een aantal andere relevante keuzes uit de spiekbriefjes, is een ondersteunend dialoogmodel structurele effecten ontwikkeld. Dit model geeft indicatieve schattingen van de interne en externe kwalitatieve en financiële effecten. Het gebruik van de tool staat niet op zichzelf, maar dient als onderdeel van de interne dialoog. Het model maakt de effecten inzichtelijk, en waar mogelijk zal het een kwantificatie geven. Het zal geen kant-en-klare businesscase leveren, maar de discussie over de businesscase op gemeentelijk niveau voeden.

De planning

Op dit moment is een eerste versie van het model gereed. Deze wordt in de komende periode bij een groot aantal gemeenten getest en verbeterd.  

Wat kunt u nu al doen?

  • U kunt nu al gebruikmaken van de spiekbriefjes. Inventariseer welke medewerkers in uw gemeente nodig zijn om hierover in gesprek te gaan.
  • Bent u daarna geïnteresseerd om met het dialoogmodel structurele effecten te werken? Dit kunt u aangeven via omgevingswet@vng.nl.