Hoe staat het ervoor met de invoering van de Wvggz?

Per 1 januari 2020 is de Wet verplichte ggz (Wvggz) van kracht, de opvolger van de Wet Bopz. Hoe staat het met de implementatie, en wat moet het komend half jaar geregeld worden om de wet goed in te kunnen voeren? En wat kunt u daarin van de VNG verwachten?

Waar staan we nu?

De Wvggz vraagt om samenwerking tussen een groot aantal ketenpartners, waarvan het Openbaar Ministerie en de GGz voor gemeenten de belangrijkste zijn. De VNG neemt namens gemeenten deel aan het Ketenprogramma en ondersteunt de implementatie door middel van een project, maar de echte implementatie moet bij de gemeenten zelf plaats vinden.

  • Het Landelijke Ketenprogramma is bij aanvang vooral gericht geweest op de vraag hoe alle partijen zo kunnen samenwerken dat de informatiedeling tussen ketenpartners adequaat geregeld wordt. Alle informatie die op grond van de wet uitgewisseld kan en moet worden is beschreven. Er is een plan gemaakt om die informatie zo gemakkelijk mogelijk technisch te kunnen delen. De laatste maanden is de aandacht verschoven naar de communicatie en voorlichting van partijen in praktische sessies.
  • Binnen de VNG zijn er werkgroepen van meedenkende gemeenten ingericht die regelmatig bijeen komt om de stand van zaken te bespreken en de VNG te adviseren over te nemen besluiten.

Resultaten

De resultaten zijn onder andere:

  • De organisatie van een aantal regionale bijeenkomsten over de Wvggz in het najaar van 2018
  • Het opstellen van een handreiking Verkennend Onderzoek
  • Het opstellen van een handreiking Crisismaatregel
  • Het opstellen van factsheets over de voor de Wvggz benodigde Informatievoorziening
  • Het voorbereiden van de nieuwe versie van het systeem van de firma Khonraad, dat gemeenten bij hun processen zal ondersteunen, o.a. via een aparte klankbordgroep.

Alle informatie hierover is te vinden op vng.nl/wvggz.

Buddget

In overleg met VWS is bereikt dat er structureel € 20 miljoen in het gemeentefonds wordt gestort om nieuwe taken op grond van de Wvggz goed in te kunnen vullen. De bedragen per gemeente kunt u vinden in de meicirculaire op de site van het ministerie van Binnenlandse zaken.

Wat zijn de uitdagingen voor het komende half jaar?

Om de wet per 1 januari 2020 te kunnen invoeren moet nog wel het nodige worden georganiseerd:

  • Voor gemeenten is vooral van belang dat de applicatie van de firma Khonraad, de opvolger van BOPZ-online, gereed is voor de invoering van de Crisismaatregel en voor het Verkennend Onderzoek. Die applicatie moet het voor de burgemeester mogelijk maken om, met zo weinig mogelijk handelingen, op een verantwoorde manier een maatregel op te kunnen leggen. Hiervoor is een koppeling met het systeem van het OM noodzakelijk. Een automatische koppeling voorkomt nl. dat berichten apart moeten worden ingevoerd (arbeidsintensief), dat daarbij fouten ontstaan of dat gegevens op een onveilige manier worden gedeeld.
  • Ook voor het Verkennend Onderzoek zijn we in gesprek met Khonraad om de resultaten daarvan via een uitbreiding op de applicatie  (die toch al nodig is voor de Crisismaatregel) veilig af te kunnen leveren bij de Officier van Justitie. Die kan op grond daarvan een aanvraag voor een Zorgmachtiging voorbereiden.
  • Voor gemeenten, net als voor andere ketenpartners, is beschikbaarheid van veilige mail van groot belang.

Meer informatie hierover kunt u vinden in de factsheets informatievoorziening:

Opaven gemeenten

Belangrijke opgaven voor gemeenten zijn:

  • Crisismaatregel: hier moeten keuze worden gemaakt over het horen van betrokkene. De burgemeester moet betrokkene in de gelegenheid stellen om gehoord te worden. Wie er hoort mag u zelf bepalen. Dat kan door de burgmeester zelf òf door iemand in opdracht. Verder bent u vrij in hoe gehoord wordt. Dat kan in persoon gebeuren of via een telefoon- en/of beeldverbinding. Meer informatie hierover kunt u vinden in de handreiking Crisismaatregel op vng.nl/wvggz.
  • Melding en verkennend onderzoek: van gemeenten wordt verwacht dat zij (alleen of regionaal) meldingen in ontvangst kunnen nemen. Ook moeten zij – na het starten van een Verkennend Onderzoek – het resultaat daarvan doorleiden naar de Officier van Justitie. Om dit onderzoek goed te kunnen uitvoeren is GGz-expertise noodzakelijk.
  • Periodiek overleg: de wet bepaalt dat in alle regio’s een overleg wordt georganiseerd tussen gemeenten, OM, GGz en politie. Hierbij is vooral belangrijk af te spreken welke gemeenten in een regio samenwerken en hoe de vertegenwoordiging van die gemeenten is geregeld. Meer informatie hierover is te vinden in de handreiking Periodiek Overleg op vng.nl/wvggz
  • Contact GGz n.a.v. zorgplan: in geval van een zorgmachtiging stelt de zorgverantwoordelijke samen met de betrokkene een zorgplan op. Daarin is aandacht voor de essentiële voorwaarden om deel te nemen aan het dagelijks leven. Indien naar de mening van betrokken en/of zorgverantwoordelijke niet aan die voorwaarden is voldaan zal men contact zoeken met de gemeente. Hierover moeten praktische afspraken worden gemaakt met de aanbieders.
  • Eigen plan van aanpak: in de procedure richting een zorgmachtiging kan een betrokken ervoor kiezen een eigen plan van aanpak op te stellen en zo gedwongen zorg te voorkomen. De verwachting is dat hiervoor ook een beroep zal worden gedaan op vormen van cliëntondersteuning op grond van de Wmo. Omdat het hier een nieuw instrument betreft is het volstrekt onduidelijk met welke aantallen we hierbij rekening moeten houden.

Wat kunt u het komende half jaar verwachten?

  • Een presentatie met toelichtig over de Wvggz is op de website te vinden.
  • Een grote ketenconferentie op 12 september in Utrecht: save the date is uitgegaan
  • Oefensessies met burgemeesters in samenwerking met het NGB in het najaar.
  • Aanvullende handreikingen die voortkomen uit het Ketenprogramma
  • Een vervolg op de Factsheets IV
  • Een FAQ over de applicatie van Khonraad
  • Bijeenkomsten van de ambtelijke werkgroep Wvggz en van de IV-werkgroep.
  • Participatie in de klankbordgroep van de firma Khonraad
  • Een aanzet voor een DPIA voor gemeenten
  • Informatie die gemeente helpt bij het voldoen aan standaarden voor informatiebeveiliging in relatie tot het systeem van Khonraad.

Uitvraag en ledenbrief

Ten slotte zijn we van plan om een korte uitvraag onder gemeenten te doen, om meer zicht te krijgen op waar gemeenten staan op het vlak van de invoering van de Wvggz en waar de behoeften liggen. Deze uitvraag en alle andere belangrijke informatie sturen we binnenkort per ledenbrief aan alle gemeenten.