Raad van State deelt kritiek op abonnementstarief Wmo

De inkomensafhankelijke eigen bijdrage is een belangrijk instrument om de balans te bewaken tussen toegankelijkheid van ondersteuning en de beheersbaarheid van de uitgaven op de langere termijn. Gemeenten wordt dit instrument ontnomen door de invoering van het abonnementstarief. 

Dat stelt de Raad van State (RvS) in zijn advies over invoering van het z.g. abonnementstarief voor de eigen bijdrage aan Wmo-voorzieningen. Het advies betreft zowel de AMvB 'Besluit verlaging eigen bijdrage Wmo' (die ingaat per 1 januari 2019, zie onderaan dit bericht) als het wetsvoorstel abonnementstarief (met als invoeringsdatum 1 januari 2020).

Het voorstel maakt onvoldoende duidelijk waarom het instrument van eigen bijdragen wordt gemaximeerd op een vast bedrag, ongeacht de inkomens- of vermogenspositie.

- citaat uit het advies van de Raad van State -

Waarschuwing RvS

De RvS waarschuwt dat '(schaarse) collectieve middelen die beschikbaar zijn voor Wmo-voorzieningen na invoering van het abonnementstarief feitelijk verdeeld gaan worden over een grotere groep.' De Raad ziet, vooral met het oog op de vergrijzing, een reëel gevaar voor verschraling van het voorzieningenniveau, op termijn gaat dat ten koste van de (financieel) meest kwetsbare burgers, die afhankelijk zijn van gemeentelijke voorzieningen.

Kritiek gemeenten

Het advies benoemt dezelfde punten van kritiek waar ook gemeenten aandacht voor hebben gevraagd. Bovendien is de RvS van oordeel dat het Rijk niet eenzijdig moet ingrijpen in een gedecentraliseerde bevoegdheid. De Raad roept het kabinet op om de invoering van het abonnementstarief beter te onderbouwen en daarbij de minister van BZK betrekken, en adviseert het Besluit niet te nemen tenzij het wordt aangepast.

Reactie VNG

De VNG is blij dat de RvS de zorgen van gemeenten over het abonnementstarief deelt. Het afgelopen jaar hebben we onze uiterste best gedaan om het Besluit aangepast te krijgen, maar voor onze argumenten vonden we geen gehoor bij het kabinet, ook de Tweede en Eerste Kamer blijken voorstander te zijn van het Besluit.

Vervolg

Bij de behandeling door de Kamer van het wetsvoorstel, in het eerste kwartaal van 2019, zal de VNG opnieuw aandacht vragen voor de risico’s van het abonnementstarief. Ondertussen blijven we gemeenten ondersteunen bij de invoering van het Besluit per 1-1-2019 en de wijziging van de Wmo per 1-1-2020. Met het ministerie van VWS zijn we het eens geworden over de invoering van een monitor om de onbedoelde aanzuigende werking van de maatregel in kaart te brengen.

Meer informatie