Rechtmatigheidsverantwoording in jaarrekening van gemeente

Er komt een wetswijziging aan over rechtmatigheid in jaarrekeningen van gemeenten. Door deze wijziging zal het college van B en W vanaf het boekjaar 2021 zelf een rechtmatigheidsverantwoording afgeven in de jaarstukken.

De komende maanden wordt duidelijker wat deze wijziging concreet gaat inhouden en wat de gevolgen hiervan zijn.

Op dit moment verstrekken externe accountants een controleverklaring met een oordeel inzake getrouwheid en rechtmatigheid bij de jaarrekeningen van gemeenten.

De externe accountants geven in de toekomst dan nog een controleverklaring af met alleen een oordeel inzake de getrouwheid van de jaarrekening, inclusief dan de rechtmatigheidsverantwoording door het college van B en W die in de jaarrekening wordt opgenomen.

Subcommissie BBV

Vanuit de commissie BBV gaat een subcommissie aan de slag met de nadere uitwerking. Denk hierbij aan bijvoorbeeld

  • de ontwikkeling van een modelmededeling
  • de scope van de verantwoording
  • en de criteria

Parallel aan dit traject treft het ministerie van BZK de voorbereidingen voor een wetswijziging en de bijbehorende consultatie.

Voor de VNG is het van belang om op termijn gelijktijdig duidelijkheid te hebben over de (wets)wijzigingen als over de nadere uitwerking (de concrete gevolgen voor gemeenten). Ook het steunen van accountants op werkzaamheden van de gemeenten en vice versa is een vraagstuk dat dit dossier raakt.

Gezien de samenhang met de gemeentelijke bedrijfsvoering en externe accountantscontrole wordt dit vraagstuk ook besproken in de commissie BADO.

Wat kunt u als gemeente nu al doen?

Voor alle gemeenten geldt: wacht niet tot 2021, zet nu zelf ook de eerste stap richting een rechtmatigheidsverantwoording! Die komt er namelijk niet vanzelf….Het is goed om binnen uw gemeente dit onderwerp op de agenda te zetten en bespreekbaar te maken. Vragen die u hierbij kunt stellen:

  1. wat zijn onze gemeentelijke ambities aangaande de rechtmatigheidsverantwoording en het eventueel breder trekken naar een “in control statement”? En hoe raken deze ambities de inrichting van onze bedrijfsvoering?
  2. wat is er voor nodig om zelf (als B&W) straks een rechtmatigheidsverantwoording af te kunnen geven? Hebben we al voldoende expertise in huis als gemeente of moeten we samenwerking in de regio opzoeken?
  3. in hoeverre zijn we nu als gemeente al in staat om zelf een oordeel te geven over de financiële rechtmatigheid van onze belangrijkste processen? Is onze verbijzonderde interne controle-functie bijvoorbeeld al zodanig opgezet dat, we aan het eind van het jaar al een totaalconclusie kunnen trekken met vertaling naar de balans en staat van baten en lasten zijn opgenomen?
  4. kunnen we al eerder als gemeente proberen om zelf een (deel van de) rechtmatigheidsverantwoording op te stellen, vooruitlopend op de wettelijke verplichting? Die we dan ook gebruiken voor de afstemming en voorbereiding op de externe accountantscontrole?

Hoe nu verder?

De wettelijke wijziging is gericht op de rechtmatigheid. Veel gemeenten zullen hiervoor nog de nodige stappen moeten zetten.

In-Control-Statement

Er zijn ook gemeenten die toewerken naar een bredere ‘In-Control-Statement’, die ook gericht is op bijvoorbeeld de doelmatigheid en doeltreffendheid. Zo is er recent een bijeenkomst geweest op initiatief van de gemeente Zeist. 

Bijeenkomst 

De organisatie van de volgende bijeenkomst is in handen van de gemeente Almere. Mocht u meer willen weten over dit onderwerp, neem dan gerust contact op met de VNG via info@vng.nl.

Meer informatie