Handreiking gebruik van sensoren en sensordata online

In toenemende mate winnen gemeenten, maar vooral ook marktpartijen en burgers op grootschalige wijze data in met behulp van sensoren in de openbare ruimte. Maar van wie zijn die data? En wie heeft er toegang tot? Daar gaat de Handreiking 'Spelregels Data Ingewonnen in de Openbare Ruimte’ over.

De handreiking geeft verder antwoord op de vragen: En hoe zit het met privacybescherming? En hoe kan een gemeente hier invloed op uitoefenen? Hoe vul je de speelruimte in met spelregels? En welke middelen kun je daarvoor inzetten?

Slimme lantaarnpalen

Een concreet voorbeeld van het verzamelen van data in de openbare ruimte zijn slimme lantaarnpalen, ook wel smart city hubs genoemd. Deze lantaarnpalen spelen een grote rol in de ontwikkeling van smart cities. Dit omdat er zoveel van zijn, dat ze allemaal een aansluiting hebben op het lichtnet en dat ze zich op een handige hoogte bevinden in de openbare ruimte.

De lantaarnpalen zijn voorzien van een uitneembare cassette in het armatuur. Daarin kunnen allerlei sensoren worden ondergebracht, uiteenlopend van thermometers en microfoons, tot bewegingssensoren en beveiligingscamera’s. De palen worden bewust als open platform in de markt gezet, zodat ze kunnen functioneren als ogen en oren van de slimme stad. De palen kunnen ook signaleren waar parkeerplekken vrij zijn of uitgebreid worden tot laadpunten voor elektrische auto’s.

Behoefte aan spelregels

Het op deze manier verzamelen van data vraagt ook om spelregels. De ‘Handreiking Spelregels Data Ingewonnen in de Openbare Ruimte’ bevat een reeks aan tools waarmee de overheid – en een gemeente in het bijzonder – de spelregels kan bepalen die in acht moeten worden genomen bij het inwinnen (door derden of door de gemeente zelf) van data in de openbare ruimte. Het gaat daarbij om hulpmiddelen als een concept ‘sensordata verordening’, modellen van dataparagrafen voor in de inkoopvoorwaarden en de subsidieverordening, een checklist voor het behartigen van de databelangen bij het aangaan van samenwerkingsverbanden etc.

De hulpmiddelen zijn als open data beschikbaar in downloadbare bestanden en HTML. Omdat veruit het grootste deel van de Nederlandse openbare ruimte onder de verantwoordelijkheid van gemeenten valt, sluit de Handreiking zoveel mogelijk aan bij de gemeentelijke praktijk. De Handreiking helpt gemeenten bij het zo goed mogelijk behartigen van betrokken algemene belangen bij de omgang met sensoren die data inwinnen in de openbare ruimte.

Meer informatie