Gemeenten aan de slag met kerkenvisies

De meicirculaire Gemeentefonds van 17 juni introduceert de Decentralisatie-uitkering Kerkenvisies. Er zijn 15 gemeenten die tot op heden hebben aangegeven om in 2019 te willen starten met een kerkenvisie, de voor hen geldende bedragen staan in de circulaire vermeld.

Programma Toekomst Religieus Erfgoed 2018-2021

Op basis van de Beleidsbrief ‘Erfgoed telt: De betekenis van cultuur voor de samenleving.’ ondersteunt de minister van OCW in de periode 2018 tot en met 2021 met € 13,5 miljoen de ontwikkeling van integrale kerkenvisies op gemeentelijk niveau. Daarvan wordt € 9 miljoen via het gemeentefonds verdeeld.  

2018 was een pilotjaar waarin zes gemeenten onder begeleiding zijn gestart, in 2019 gaat het tot op heden om 15 gemeenten. Vanaf 2019 kunnen lokale overheden gelet op de ‘Samenwerkingsafspraken 2018-2021. Programma Toekomst Religieus Erfgoed.’ eenmalig een bijdrage ontvangen voor het maken van hun lokale kerkenvisie.

Gemeenten met een aantal van 1 t/m 19 kerken kunnen € 25.000 aanvragen; met 20 t/m 39 kerken  € 50.000 en met 40 of meer kerken € 75.000. Aanvragen kan het gehele jaar bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed/RCE, bekendmaking gaat via de Gemeentefonds-circulaires.

Bouwstenen voor een kerkenvisie

De RCE biedt gemeenten en andere partijen die een integrale kerkenvisie willen opstellen een helpende hand met onder andere de Handreiking Kerkenvisies. De publicatie bestaat uit twaalf bouwstenen, waarin wordt ingegaan op vragen en uitdagingen die men kan tegenkomen bij het opstellen van een kerkenvisie. Ze zijn gebaseerd op lokale ervaringen en worden toegelicht met praktijkvoorbeelden. 

Lessen en inzichten uit kerkenvisie-bijeenkomsten  

Tot op heden zijn er 8 kerkenvisie-bijeenkomsten gehouden in 10 provincies. Hierbij waren er 570 deelnemers onder wie 100 gemeenten. Als grootste belang van het kerkgebouw zagen de aanwezigen de verbindende en faciliterende functie. Men beschouwt de kerk als ‘van iedereen’. De respondenten gaven aan dat de belangrijkste knelpunten bij het nadenken over de toekomst van (deels leegkomende) kerkgebouwen weleens geld en samenwerking zouden kunnen zijn.

Regelgeving, kennis en eigenaarschap lijken nog niet tot de grootste zorgen te leiden. Voorts heerst de opvatting dat er voor de kerkgenootschappen een cruciale rol ligt bij het falen of slagen van het opstellen van een kerkenvisie. Tot slot heeft driekwart van de respondenten gemeld in de toekomst gezamenlijk te willen zoeken naar wat alle mogelijkheden zijn. 

Meer informatie