Architectuur en erfgoed: visies en adviezen

Visies op voorstel Erfgoedwet 2014

De VNG is voorstander van een integrale Erfgoedwet, maar wij hebben minister Bussemaker van OCW in mei 2014 gemeld dat de per 2016 beoogde wet de gemeenten te veel aan banden legt. Daarna heeft zij t/m 14 juli 2014 een internetconsulatie gehouden. Hierop zijn 79 reacties gekomen. De wet is inmiddels per 1 juli 2016 van kracht.

De ondersteuning van de erfgoedsector blijft zoals deze was na de sanering per 2013 en het daardoor verdwijnen van het sectorinstituut Erfgoed Nederland.  De ondersteuning van de erfgoededucatie-taken is overgenomen door het Kennisinstituut voor Cultuureducatie en Amateurkunst. De begeleiding bij de collectie-taken en het onroerend erfgoed blijft bij het Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Het Mondriaan Fonds is het rijksfonds o.a. voor het erfgoed.


Museumbrief 2013

De Museumbrief ‘Samen werken, samen sterker’ van minister Bussemaker van OCW van juni 2013 is zeer teleurstellend voor gemeenten. De brief biedt wel nieuwe wettelijke verplichtingen, maar geen inhoudelijke perspectieven. De minister wijst geen kerncollectie van landelijke betekenis aan, ondanks aanbevelingen o.a. in het advies ‘Ontgrenzen en verbinden’ van de Raad voor Cultuur om dat wel te doen. Ze introduceert wettelijke beperkingen voor de afstoting van gemeentelijk cultuurbezit. En de hiaten in de museumondersteuning blijven.

Op basis van de brief is er per 2014 een subsidieregeling voor de samenwerking van musea met elkaar en met anderen bij het Mondriaan Fonds.


Gratis entree stimuleert museumbezoek door kinderen niet

In de landelijke politiek leefde de wens om het museumbezoek door kinderen te bevorderen door middel van gratis entree. Ex-minister Plasterk wilde echter eerst laten onderzoeken welke stimuleringsmaatregelen het beste werken. Een wijs besluit volgens de Nederlandse Museumvereniging. Deze organisatie heeft onderzoeken laten doen. En wat blijkt? Het gaat helemaal niet om gratis toegang en ook al niet om gratis vervoer.

Musea moeten gewoon leuker en aantrekkelijker zijn voor kinderen. Daar is de meeste winst te behalen. Musea die al met veel enthousiasme en passie kinderen weten te boeien, uit te dagen en te inspireren hebben over belangstelling van jonge bezoekers niet te klagen. Dan is een museum een plek waar kinderen ervaren, beleven en genieten. En waar ze terugkomen.


De maatschappelijke betekenis van musea

In opdracht van de Nederlandse Museumvereniging is in april 2011 de publicatie ‘Meer dan waard, De maatschappellijke betekenis van musea’ verschenen. Het motto van de musea is: ‘Van iedereen, voor iedereen’. Maar als musea ván iedereen zijn, zijn ze dan ook vóór iedereen? Nu de overheidsbudgetten slinken, wordt die vraag steeds dringender gesteld.

Met ‘Meer dan waard’ willen de Nederlandse musea hun vijf maatschappelijke waarden laten zien: de collectiewaarde, de verbindende waarde, de educatieve waarde, de belevingswaarde en natuurlijk ook de economische waarde. Vijf waarden waarmee de musea een bijdrage leveren op tal van maatschappelijke terreinen. Als sector, maar vooral in samenwerkingsverbanden met overheden, onderwijs, media en bedrijfsleven. Samen met hen wil de musea kansen benutten en verzilveren: ‘Meer dan waard’.

In opdracht van de Museumvereniging zijn in de periode 2012-2014 nog drie rapporten verschenen die ingaan op de positie van de museumsector, de museale samenwerking en de betekenis van musea in de samenleving: Musea voor Morgen; Proeven van Partnerschap en Musea voor Mensen.


Gemeentelijke erfgoedagenda's

Kunsten ’92 en verschillende erfgoedorganisaties hebben in 2009 een erfgoedagenda samengesteld voor gemeenten: Toon karakter, zet in op cultureel erfgoed. Gemeentelijk erfgoed is belangrijk voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Eind 2013 hebben ze opnieuw een agenda voor de lokale overheden gepresenteerd: ‘Goud in handen. Gebruik het verleden, schep ruimte voor de toekomst’

Door toenemende decentralisering en veranderende wetgeving ligt er een steeds grotere verantwoordelijkheid voor erfgoed bij gemeenten. De kansen die erfgoed biedt worden volgens de initiatiefnemers nog lang niet overal benut.