Wijziging kieswet: Laat gemeenten zelf kiezen

Gemeenten moeten zelf kunnen kiezen of zij de stembiljetten op een centrale locatie in de gemeente willen tellen. Dat schrijft VNG in reactie op het concept wetsvoorstel Nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen.

Het voorstel wil centraal tellen van de stemmen verplicht stellen. Hierbij worden de stembiljetten na sluiting van de stembureaus om 21.00 uur alleen voorlopig geteld op lijstniveau. De dag erna vindt de telling van de op de kandidaten uitgebrachte stemmen plaats, op een centrale locatie tijdens een openbare zitting.

In het huidige systeem vinden beide tellingen op de verkiezingsdag op de stembureaus plaats. Zeker met dubbele verkiezingen, bijvoorbeeld voor provinciale staten en waterschappen, is dat veel werk. Tellen tot ver na middernacht is daarbij geen uitzondering. De kans op fouten is aanwezig.

Duur en omslachtig

Gemeenten hebben sinds 20132 met centraal tellen geëxperimenteerd. De waardering hiervan is wisselend. Voorstanders wijzen onder meer op de ontlasting van de stembureauleden op de verkiezingsdag en de mogelijkheid om te tellen op één centrale tellocatie met goede faciliteiten en een goede regie op het telproces.

Maar veel gemeenten vinden het centraal tellen te duur en te omslachtig: het is een grote logistieke operatie die niet heel veel efficiencywinst brengt. Zo heeft niet iedere gemeente een geschikte ruimte waar de telling kan worden gedaan. De extra kosten die gemeenten moeten maken worden nu grotendeels niet vergoed door het Rijk.

VNG pleit er daarom voor om het centraal tellen facultatief te maken, zodat elke gemeente haar eigen afweging kan maken om de stemmen al dan niet centraal te gaan tellen.

Meer informatie