Voorstellen betere procedures verkiezingen: VNG-reactie

'Kom om op korte termijn met een voorstel voor experimenten met het digitaal tellen van stemmen en een daartoe geschikt handzamer stembiljet. Het stembiljet voor in het buitenland verblijvende Nederlandse kiezers kan daarvoor als  voorbeeld dienen.'

Deze oproep doet de VNG in een brief aan minister Ollongren (BZK) met een uitgebreide reactie op het conceptwetvoorstel 'aanpassing procedure vaststelling verkiezingsuitslag'. Digitaal tellen van stemmen is minder arbeidsintensief, gaat sneller en is bovendien betrouwbaarder.

Teleurstellend

Het wetsvoorstel bevat verbeteringen die ten goede komen aan een transparant, controleerbaar en integer verkiezingsproces, vooral wat betreft het vaststellen van de uitslag. Maar het is teleurstellend dat het voorstel niets regelt over de vorm van het stembiljet en het mogelijk maken van experimenten met het digitaal tellen van stemmen.

Gemeentelijk stembureau

Het wetsvoorstel voorziet in een nieuw orgaan, het gemeentelijk stembureau (GSB), dat per gemeente de uitslag definitief vaststelt. De VNG kan instemmen met de introductie van het GSB, maarop de volgende punten hebben we praktische bezwaren:

  • De benoeming voor vier jaar en de personele samenstelling bij meerdere verkiezingen.
  • Het aanvangstijdstip van de zitting van het GSB.
  • De manier waarop de openbaarheid van de zitting is geregeld.
  • De verantwoordelijkheden van het GSB bij de controle en het herstel van fouten in de processen-verbaal.

Processen-verbaal stembureaus

Volgens het wetsvoorstel moeten de processen-verbaal van de stembureaus en het GSB elektronisch openbaar worden gemaakt. Dat heeft onze instemming, we gaan over de hieraan verbonden extra kosten graag in overleg met de minister.

We vragen ook aandacht voor het vertrouwelijk houden van privacygevoelige informatie in de processen-verbaal. Verder vinden we het te belastend en overbodig om op voorhand een fysieke overdracht van processen-verbaal van GSB naar de Kiesraad voor te schrijven.

Lidmaatschap stembureau

Elke schijn van verstrengeling van persoonlijke belangen van stembureauleden moet worden voorkomen. We zijn het dan ook eens met het voorstel om kandidaatraadsleden, - kamerleden, en  -statenleden uit te sluiten van het lidmaatschap van stembureaus.

Meer informatie

Hieronder onze uitgebreide analyse en reactie op het wetsvoorstel.