Jan van Zanen: Gemeenten als knooppunt in de samenleving

‘2017 staat, in ieder geval de komende maanden in het teken van eerst de verkiezingen, dan de formatie en dan het aantreden van een nieuw kabinet. Veel onzekerheden, veel variabelen en, na 15 maart wellicht ook veel varianten voor een uitkomst. Maar één ding is zeker: er moet samengewerkt worden.’

Gemeenten staan als knooppunt in de samenleving in ieder geval klaar om die samenwerking aan te gaan.

Hiermee opende VNG-voorzitter Jan van Zanen zijn nieuwjaarsspeech voor de VNG.

Gemeenten zijn, aldus Jan van Zanen, zeker sinds de decentralisaties in het sociaal domein steeds meer het knooppunt in de samenleving, de overheidslaag die dicht bij de burger maatwerk kan leveren, die kan inspelen op specifieke lokale en regionale omstandigheden.

Samen

Maar als je als gemeente het knooppunt bent en wil zijn in de samenleving dan werk je niet alleen samen met het kabinet, met zorgaanbieders, met schoolbesturen etc. Nee, dan werk je ook en vooral samen met de eigen inwoners. Veel gemeenten zijn al bezig om te experimenteren met nieuwe lokale democratie, zodat inwoners zich verbonden voelen en gehoord weten.

Ook in het fysieke domein zoeken gemeenten steeds meer de samenwerking op. Zo werkt de VNG samen IPO en UvW aan een Investeringsagenda om de klimaatadaptatie en energietransitie handen en voeten te geven.

Stabiele gemeentefinanciën

Maar de VNG-voorzitter wees er wel op dat gemeenten alleen goed kunnen samenwerken met anderen als ze een solide partner zijn. En daarvoor is alleen visie en betrokkenheid niet genoeg, daarvoor is ook stabiliteit in de gemeentefinanciën nodig. ‘Wie wil er samenwerken met een partner die soms noodgedwongen ingrepen moet doen omdat de inkomsten weer eens eenzijdig zijn gekort, zonder dat daar een reële vermindering van verantwoordelijkheden tegenover staat.

Gemeenten zijn bereid en in staat om hun rol als knooppunt in de samenleving te spelen, maar daarvoor is stabiliteit in inkomsten en uitgaven een randvoorwaarde. Daarvoor moeten er langjarige afspraken komen die het mogelijk maken lokaal beleid te voeren waar inwoners en samenwerkingspartners op kunnen rekenen. Vanzelfsprekend hoort een bezuiniging als de opschalingskorting en de apparaatskorting hier niet bij.’

VNG

Om de rol van de gemeente als knooppunt in de samenleving te ondersteunen werkt ook de VNG aan een nieuwe rol: met een meer strategische positionering wil de VNG haar leden faciliteren om hun rol te pakken en nog beter met elkaar en andere partners samen te werken.

Samen kansen herkennen

VNG-voorzitter Jan van Zanen sluit af met de constatering dat we nu eenmaal in dynamische tijden leven en dat het geen zin heeft om energie te steken in krampachtig vasthouden. Van Zanen: ‘Laten we kansen herkennen en veranderingen omzetten in verbeteringen. En laten we dat vooral samen doen.’

Meer informatie