Workshop 8: De participatie en integratie van vluchtelingen in het generieke beleid

‘Statushouders dezelfde uitgangspositie geven als andere werkzoekenden’

Hoe geven gemeenten Eindhoven en Tilburg invulling aan arbeidsparticipatie van vluchtelingen? Taal is natuurlijk belangrijk, maar een netwerk hebben in de stad ook, is de ervaring. Een programmamanager en een projectleider over hun aanpak.

Vier pijlers in Eindhoven

Wat is integratie, vraagt programmamanager vluchtelingen Ton Sprangers zich af. Waar moet je allemaal aan ‘meedoen’ om ‘goed geïntegreerd’ te zijn? Voor zijn gemeente Eindhoven staat arbeidsparticipatie in elk geval centraal. ‘Onze pijlers zijn duurzame arbeid, gecombineerde leer-werkervaringsplaatsen, vrijwilligerswerk en hersteltijd – want fysieke en mentale belemmeringen kunnen deelname tijdelijk in de weg staan. Vergunninghouders moeten weten waar zij met vragen terecht kunnen, dus is samenwerking tussen partijen in de stad essentieel. Doel is uiteindelijk zelfredzaamheid.’

Kennis van de Nederlandse taal

Sprangers stelt vast dat er – ‘met de gemeenteraadsverkiezingen op komst’ – meer aandacht is voor resultaten. Taal blijkt nog vaak een struikelblok bij het matchen van vraag en aanbod. ‘Als ik bij een verzorgingshuis hoor dat vrijwilligers “zo Nederlands mogelijk moeten zijn, want dat is prettiger voor bewoners” ga ik wel in discussie. Is perfect Nederlands spreken echt altijd nodig? Wat is goed genoeg?’

Een deelnemer uit de zaal vertelt dat in haar gemeente een Syriër wordt opgeleid tot jobcoach. ‘Die kan andere vluchtelingen werknemersvaardigheden leren.’ Sprangers vult aan: ‘Wij organiseren taalstages, waarbij vluchtelingen drie maanden een dag per week meelopen op een werkvloer. Daar leren ze de taal beter spreken en breiden ze hun netwerk uit.’

Tilburg: vergunningshouders liefst in eigen stad huisvesten

In Tilburg is de ervaring dat een netwerk in de stad erg belangrijk is bij de verdere integratie, ook op de arbeidsmarkt. Wat voor werk kun je hier doen, waar zijn voorzieningen, welke gezichten horen daarbij? Daarom zijn de gemeente en het COA samen een pilot begonnen: vluchtelingen die in het Tilburgse AZC worden opgevangen en een vergunning krijgen, worden gehuisvest in Tilburg.

Een eigen programma gericht op de Tilburgse situatie

\Krista van der Heijden, projectleider bij het programma vluchtelingen in Tilburg, vertelt dat haar gemeente kiest voor een ‘doorlopende, integrale en vroegtijdige ondersteuningsaanpak’. Die start in het AZC, vooral door het COA en maatschappelijke organisaties, en wordt intensiever na huisvesting in de stad. ‘We starten in juli met klantregisseurs die statushouders gaan begeleiden op het gebied van inburgering, werk en opleiding. Eén maand na huisvesting in Tilburg beginnen zij met het TOP-programma voor taal, oriëntatie en participatie, helemaal gericht op de Tilburgse situatie. Dat komt bovenop de inburgeringscursus. Daarna volgen de participatieverklaring en een plan van aanpak.’

Een intensief traject, aldus Van der Heijden. Met als doel: ‘Statushouders op dezelfde uitgangspositie brengen als andere Tilburgse werkzoekenden.’ En goed wortelen in de stad helpt daar dus bij.