Plenaire opening van de dag

‘Elkaar leren kennen is tweerichtingsverkeer’

In Spant! in Bussum heet Marco Florijn, ambassadeur Platform Opnieuw Thuis, de deelnemers welkom aan de tweede regionale werkconferentie ‘Samen Doen van vluchteling tot Inwoner’. Tijdens deze dag  delen deelnemers uit Noord-Holland, Utrecht en Flevoland praktijkverhalen en dilemma’s met betrekking tot asielzoekers en vergunninghouders.

Paniek in Nederland toen in 2015 een grote vluchtelingenstroom op gang kwam. De gemeente Nieuwegein moest op enig moment in snel tempo honderdveertig statushouders huisvesten, vertelt wethouder Hans Adriani. Een bestaand verzorgingstehuis bood soelaas. In allerijl werd een informatieavond voor omwonenden georganiseerd. Daar raakten de gemoederen af en toe flink verhit en de volgende dag stonden de media vol met pittige, negatieve koppen. Het leek alsof heel Nieuwegein zich verzette tegen de komst van deze nieuwe bewoners.

Geen gesleep met mensen

Een tweede informatieavond toonde een heel ander beeld: daar lieten inwoners van de gemeente juist een solidair en verwelkomend geluid horen. Achteraf leverde de keuze voor het centraal gelegen verzorgingstehuis op twee vlakken voordeel: het was goed voor de integratie -want er was goed contact met de omwonenden- en het bood de gemeente tijd om extra huizen (sociale huisvesting) te bouwen. De aanpak beviel zelfs zo goed dat een leegstaand kantoorgebouw nu wordt klaargemaakt voor de eerste huisvesting in de stad.

Wat Adriani betreft zijn de volgende afspraken cruciaal:

  1. Geen gesleep met mensen door het hele land. ‘Het is veel beter voor de integratie wanneer vluchtelingen blijven in de omgeving waar ze als eerste aankwamen.’
  2. Wie doet wat in het woningbouwvraagstuk, maak daarover heldere afspraken.
  3. Stel als regio een gezamenlijke integratienota op.

Meer taalaanbod op hoger niveau

De hoge instroom is gestopt, maar we zijn nog niet klaar, waarschuwt Adriani. ‘Er is nog achterstand op andere thema’s en op het gebied van integratie valt er nog veel te doen.’ De kans op werk, bijvoorbeeld, is klein en dat komt mede door het taalprobleem. Adriani houdt een pleidooi voor meer aanbod op hoger niveau (B1, B2, C1, C2). ‘Als de taalbeheersing op orde is, zijn de nieuwkomers veel kansrijker.’ Zijn tweede pleidooi betreft gezondheid: het Nederlandse zorgsysteem is voor nieuwkomers lastig te begrijpen: hoe gaat het eraan toe in de spreekkamer van de huisarts en bij de GGD -het consultatiebureau bijvoorbeeld?

Dagvoorzitter Marco Florijn nodigt Tamer Alalloush uit om naar voren te komen, bekend van de stichting Dreaming of Syria, waarin hij en landgenoten over Syrië vertellen en ervaringen delen. Daarnaast ging Tamer in het tv-programma De Reünie terug naar de noodopvanglocatie Jaarbeurs Utrecht waar hij heeft gewoond.

Het werkelijke verhaal over Syrië

‘We willen niet vluchtelingen genoemd worden. Dat is een juridische term, maar die moet niet aan ons blijven kleven. Wij zijn nieuwe buren’, vertelt Alalloush. ‘We zijn met velen en het is goed als jullie  óók kennis maken met ons. Want elkaar leren kennen is tweerichtingsverkeer. Daarom ben ik Dreaming of Syria gestart. Voedsel, kunst en muziek zijn internationale talen. Via deze “talen” wil ik Nederlanders kennis laten maken me onze achtergrond. De media vertellen namelijk niet het werkelijke verhaal.’

Wat wil jij dit publiek, deze professionals, nog speciaal meegeven, vraagt de dagvoorzitter hem. ‘Nieuwkomers moeten de wereld buiten het AZC verkennen, mede daarom is het hebben van een eigen huis het allerbelangrijkste! Daarnaast: realiseer je dat we uit hetzelfde land komen, maar met verschillende culturen als achtergrond. Veroordeel ons niet, scheer ons niet allemaal over één kam, maar neem de moeite ons te leren kennen.’

Zijn ambitie voor de toekomst

Iemand uit het publiek vraagt hem of hij vindt dat we Syriërs zoveel mogelijk bij elkaar moeten huisvesten. Nee, dat vindt hij niet. Het is veel beter voor de integratie als Syriërs zich mengen onder Nederlanders, stelt Alalloush. Wat is zijn eigen ambitie voor de toekomst, vraagt een deelnemer. ‘Ik wil Dreaming of Syria nog veel groter maken, met nog meer events.’

‘In Syrië kennen we het begrip huisarts niet’

Dan geeft Marco Florijn het woord aan Iyad Abdullah, sleutelpersoon gezondheid statushouders. Hij ontvluchtte Syrië tweeënhalf jaar geleden, woont nu in Bussum en zet vanuit het buurthuis allerlei activiteiten op voor nieuwkomers, zoals muziekles, Arabische taalles, een spreekuur waarin onder meer informatie gegeven wordt over gezondheid en over het Nederlandse zorgsysteem. Abdullah: ’ In Syrië kennen we het fenomeen huisarts niet. Dat is wennen. As je in Syrië iets mankeert, ga je rechtstreeks naar de specialist in he t ziekenhuis.’

Discussie met interactieve stellingen

Het is tijd voor discussies aan de hand van interactieve stellingen. Via de app menti.com kunnen de deelnemers live op stellingen reageren. De dagvoorzitter selecteert er enkele die plenair aan de orde komen.

Stelling: Regionale samenwerking is hét instrument om schommelingen in de behoefte aan opvang en huisvesting van vergunninghouders op te vangen.

87 Procent van de zaal is het daarmee eens. Een dame die het daarmee–oneens is  waarschuwt voor het risico van logheid. ‘Een gemeente, zeker wanneer die wat groter is, kan slagvaardiger optreden als deze niet voortdurend hoeft af te stemmen. Voor kleine gemeentes is het wel een aanrader.’

De volgende stelling luidt: Gezondheid neem ik mee in mijn dagelijks werk.

76 Procent van de zaal beaamt dit. Vervolgens gaat de discussie over zaken als: de noodzaak van traumaverwerking, tolken in de spreekkamer en privacy. Zeker wanneer de nieuwkomer eenmaal buiten de muren van het AZC is, is toegang tot zorg lastiger.

De laatste stelling luidt: Bedrijven moeten worden verplicht minstens 10 procent van hun beschikbare arbeidsplaatsen aan vergunninghouders aan te bieden.
94 Procent van de zaal is het daarmee oneens. Iemand die ‘eens’ heeft gestemd, doet dit vooral, zegt hij, om de discussie aan te zwengelen, want het is heel belangrijk dat we ‘veel meer werk maken van werk voor vergunninghouder.’

Marco Florijn sluit de discussie af en wenste iedereen inspiratie bij de deelsessies.

In de middag is er een plenair intermezzo met George Arakel. Hij is de bedenker van Voorbeeld Allochtoon en laat in zijn verhaal zien hoe belangrijk het is om nieuwkomers kansen te bieden en geeft voorbeelden van hoe dat beter kan. Hij geeft het publiek ook een aantal praktische tips mee.