Het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) brengt raadsleden beter in positie. Maar het roept vragen op over de gevolgen ervan voor de bestaande juridische en bestuurlijke structuren.

De belastbaarheid van raadsleden en daarmee de haalbaarheid van de voorgestelde wijzigingen is ook een punt van zorg. Er is meer nodig dan het zoeken naar juridische oplossingen binnen het kader van de huidige wetgeving. Dat schrijft de VNG in een position paper gericht aan de Tweede Kamer (zie onderaan dit bericcht). 

Nieuwe instrumenten voor de raad

Het is goed dat naar oplossingen wordt gezocht om de democratische legitimiteit van besluitvorming door gemeenschappelijke organen te versterken. Het wetsvoorstel voorziet in nieuwe instrumenten die raadsleden meer ruimte bieden om hun kaderstellende en controlerende rol binnen de besluitvorming van gemeenschappelijke organen beter vorm te geven.

Toenemende belasting voor raadsleden

De toenemende belasting voor raadsleden die het wetsvoorstel met zich meebrengt, is zorgwekkend. Minister Ollongren (BZK) weerlegt deze zorg. Het wetsvoorstel bevat de verplichting om in de gemeenschappelijke regeling bepaalde afspraken te maken, maar het laat het gemeentebestuur vrij om invulling te geven aan die afspraken. Deze afwegingsruimte zou leiden tot het maken van een scherpere afweging door een raad of en hoe invulling te geven aan die afspraken. In theorie is dat begrijpelijk, maar in de praktijk werkt het vaak anders uit.

Raadsleden bestuurslid van een gemeenschappelijke regeling

We vinden het vanuit staatsrechtelijk oogpunt ongewenst om om raadsleden te laten toetreden tot het algemeen bestuur van een gemeenschappelijke regeling. De minister heeft besloten dit in het huidige wetsvoorstel niet op te nemen. Maar zij laat ook weten dat de regering alsnog een voorstel met die strekking zal voorbereiden wanneer op een later moment blijkt dat gemeenten nog steeds een gebrek aan democratische legitimatie bij gemeenschappelijke regelingen ervaren.

Veranderingen in de begrotingscyclus 

We gaan in het position paper ook nog in op de voorgestelde wijzigingen in de begrotingscyclus. Het is niet duidelijk hoe het voorstel dat gemeenschappelijke regelingen hun ontwerpbegroting 4 weken eerder gereed moeten hebben echt bijdraagt aan versterking van de positie van de raad.

Meer informatie