VNG International analyseerde de rijksbegroting voor Buitenlandse Handel en OntwikkelingsSamenwerking (BHOS) voor het komende jaar, uitgekomen op Prinsjesdag. Wat viel daarin op en wat is belangrijk met oog op gemeentelijke internationale samenwerking?

Building back better

Het kabinet benadrukt dat de COVID-19 pandemie Nederland ook kansen biedt: om het multilaterale systeem verder te hervormen, om digitaler en slimmere diplomatie te bedrijven, om nieuwe coalities te bouwen en om een duurzame transitie te versnellen. Het kabinet steunt daarom de oproep van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties (VN) om building back better tot uitgangspunt van de COVID-19 respons te maken. Ook steunt Nederland de Team Europe Approach en het initiatief van de G20 en de Club van Parijs voor het Debt Service Suspension Initiative (DSSI). Nederland zet er bij de G20, het IMF en de Wereldbank op in dat de tijd die dit schuldenmoratorium biedt, gebruikt wordt om samen met de getroffen landen te komen tot duurzame en structurele oplossingen voor de financiële problemen waarmee zij als gevolg van de COVID-19 crisis te maken hebben.

Wat betekent dit voor gemeenten? In Nederland zijn gemeenten aan zet in de COVID-19-crisis en de herstelfase. Gemeenten staan vanaf het begin aan de frontlinie; ze zijn cruciaal in het overeind houden en hervormen van publieke diensten, in het monitoren van lokale coronagevallen en in de handhaving van nationale crisisrichtlijnen. In de Nederlandse crisisaanpak is er veel erkenning voor de cruciale rol van lokaal bestuur en er worden ook al enige tijd gesprekken gevoerd over reële financiële compensatie voor de extra taken. In partnerlanden is er op dit moment over het algemeen minder erkenning voor deze rol van gemeenten en valt dus nog een wereld te winnen. Nederlandse gemeenten kunnen hun expertise en ervaring samen met VNG International op dit terrein delen in partnerlanden en hiermee bijdragen aan de Building Back Better-opgave.

Sustainable Development Goals (of Global Goals)

De SDG-agenda voor 2030 blijft ook in 2021 de samenbindende preventie- en weerbaarheidsagenda en het kader voor de bestrijding van de grondoorzaken van armoede, migratie, terreur en klimaatverandering. Respect voor mensenrechten – in veel landen als gevolg van de crisis extra onder druk - is daar integraal onderdeel van. Het is zaak om de geboekte vooruitgang in het behalen van de SDG's niet verloren te laten gaan als gevolg van de crisis. Daarvoor is toewijding en effectieve samenwerking nodig; nationaal, Europees én multilateraal. Het is in het belang van Nederland om samen met andere overheden, partners uit het maatschappelijk middenveld, het bedrijfsleven en internationale organisaties doortastend op te treden om dit doel te realiseren.

Wat betekent dit voor gemeenten? De OESO stelde al eerder dat 65% van de 169 targets van de Sustainable Development Goals (of Global Goals) enkel bereikt kan worden via betrokkenheid en acties van gemeenten. In Nederland heeft bijna een derde van de gemeenten zich op dit moment gecommitteerd aan de internationale agenda voor duurzame ontwikkeling. Daarnaast grijpen diverse Nederlandse gemeenten de coronacrisis aan om duurzaam terug te bouwen, met behulp van de Global Goals. De VNG verzamelt de praktijkvoorbeelden hieromtrent en blijft in dialoog met rijksoverheid, maatschappelijk middenveld en bedrijfsleven hierover. 

Subsidies op gebied van democratisering en lokaal bestuur

Subsidies voor een beter functionerende rechtsorde worden geheel gefinancierd via een aantal grote, internationaal opererende organisaties op het gebied van democratisering, lokaal bestuur, politieke partijen en parlementen samen met lokale organisaties. Via de landenprogramma’s van ambassades worden zowel bijdragen als subsidies verstrekt.

Wat betekent dit voor gemeenten? Er lijkt ruimte te zijn voor een nieuw programma rond het versterken van lokaal bestuur, in de komende jaren. De VNG en Nederlandse gemeenten voeren al meer dan 3 decennia soortgelijke programma’s uit, namens en met Nederlandse gemeentelijke expertise. De VNG is hierover in gesprek met het departement en zal Nederlandse gemeenten hierover geïnformeerd houden.

Meer informatie