Gemeenten en rijksoverheid hebben elkaar nodig om gezond leven voor alle inwoners mogelijk te maken. Met het oog op de begrotingsbehandeling van VWS vraagt de VNG de Kamerleden daarom aandacht voor: de beweging van zorg naar gezondheid, vergrijzing en langer thuiswonen, en mentale gezondheid
Van zorg naar gezondheid
We pleiten ervoor de beweging van zorg naar gezondheid serieus te nemen. Regel structurele en substantiële financiering van het sociaal domein, bijvoorbeeld via een macro overheveling van 2% van de zorg naar gemeenten. Verder willen we blijvende aandacht voor de houdbaarheid en uitvoerbaarheid van de zorg en, in samenhang daarmee, het gemeentelijk en sociaal domein.
We bepleiten ook meer en betere mogelijkheden voor financiële arrangementen waarbij gelden uit de verschillende zorgwetten, zoals Wmo, Zvw en Wlz, gekoppeld kunnen worden om zorg en ondersteuning lokaal en in de regio flexibel te verbinden. Dit kan onder andere via uitbreiding van de Wet Domein-Overstijgende Samenwerking (DOS).
Vergrijzing en langer thuis wonen
We pleiten ervoor vooralsnog geen besluiten te nemen over een financiële taakstelling voortvloeiend uit het plan om de huishoudelijke hulp uit de Wmo te halen. Er moet eerst een gedegen plan liggen voor een vangnet, of een plan dat het anderszins mogelijk maakt om de inzet van Wmo-hulp beter te richten en te prioriteren. Verder bepleiten we:
- Een snelle behandeling van het wetsvoorstel voor een inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo.
- Correcte omgang door de fondsbeheerders met taakmutaties in het gemeentefonds.
- Verlichting van de wettelijke eisen rondom mededinging en aanbesteden in de zorg en het sociaal domein.
- Heroverweging van het schrappen van de € 470 miljoen in de Envelop Ouderenzorg te heroverwegen.
- De huidige Stimuleringsregeling Zorggeschikte Woningen na 2027 voort te zetten.
- De Wet DOS uit te breiden, onder meer naar de Zvw, zodat zorgkantoren, zorgverzekeraars en gemeenten structureel kunnen investeren in zorg in woonzorgcomplexen en preventie.
Mentale gezondheid
We pleiten voor het structureel maken van de inzet die gemeenten op mentale gezondheid hebben georganiseerd via GALA. Daarmee kunnen gemeenten onder meer een echte impuls geven aan suïcidepreventie, als onderdeel van een aanpak mentale gezondheid.
En we vragen om samen met gemeenten voorstellen te formuleren voor ingrepen in het ggz-stelsel. Gebaseerd op een duurzame en gezamenlijke strategie voor het verbeteren van de mentale gezondheid, waarbij gemeenten in staat worden gesteld van begin af aan hun preventieve, signalerende en normaliserende rol in het stelsel goed in te vullen.
Overige punten
In het position paper (pdf, 310 kB) dat we naar de Tweede Kamer stuurden, vragen we nog aandacht voor een aantal andere punten. Zo pleiten we voor structurele financiering voor verbetering van de zorg voor mensen met dementie en een krachtige voortzetting van de aanpak van dakloosheid met daarbinnen aandacht voor de groei van het aantal EU-arbeidsmigranten.
Zie ook
VNG-bericht 'VNG wil breed onderzoek naar effecten van besparingen in Wlz' (6 maart 2026)