Deze week heeft het kabinet maatregelen bekend gemaakt voor innovatie en verduurzaming van stallen. De VNG is overwegend positief. Zij benadrukt wel dat het om maatregelen gaat die mensen en gemeenten raakt. 

De landbouwers om wie het gaat, verkopen immers niet alleen hun bedrijf, maar ook hun levenswerk, pensioen en nalatenschap. We pleiten daarom voor een nazorgtraject.

Over de extra budgetten die beschikbaar komen voor boeren die willen stoppen en voor sanering van de varkenshouderij, zijn we positief. Ook ondersteunen we de kabinetsplannen voor een fonds voor boeren die omschakelen naar kringlooplandbouw. Het verleasen van stikstof lijkt een oplossing. Wel moet worden voorkomen dat de uitstoot die nu niet gebruikt wordt maar wel in de vergunning is opgenomen, alsnog beschikbaar komt.  

Herbestemming

Daarnaast benadrukt de VNG dat de maatregelen niet alleen gaan om saneren, maar ook om herstructureren. Daarbij staat de leefbaarheid in het landelijk gebied centraal. Dit vraagt om totaaloplossingen en een langetermijnaanpak. 

Daarom is het bij de uitvoering van de opkoopregeling van belang dat alle overheidslagen vanaf het begin samen optrekken. Het herbestemmen van gronden en leegkomende gebouwen vraagt in veel gevallen een wijziging van een bestemmingsplan om een functiewisseling (bijvoorbeeld naar recreatie) mogelijk te maken. Daarbij is de inbreng van gemeenten cruciaal, want gemeenten 

  • zijn onmiskenbare regisseurs van de ruimte, met de meeste kennis over het gebied
  • maken in bestemmingplannen integrale ruimtelijke afwegingen waarin alle ruimteclaims worden afgewogen
  • weten wat er leeft in een gebied en wat relevant is voor de keuzes die agrariërs gaan maken
  • stimuleren de kracht van de lokale economie en kunnen dit ook inzetten voor de beoogde herbestemming en de benodigde stikstofreductie
  • hebben vaak relatief veel grond in bezit, waarmee een slimme en (kosten)efficiënte koppeling kan worden gemaakt tussen bouwen, emissie opkopen en natuur ontwikkelen