De Staatscommissie onder leiding van Johan Remkes constateerde 2 jaar geleden dat grote groepen mensen zich niet gehoord en vertegenwoordigd voelen door de politiek. De opkomst bij de lokale verkiezingen is krap 55%, slechts een klein deel daarvan doet actief mee aan participatieprocessen.

De uitdaging voor de lokale democratie is om meer mensen een stem te geven en het gevoel te geven dat ze gehoord en gezien worden. Dat is niet makkelijk, maar het kan wel. Hierover gaat de tweede aflevering van ‘Thorbecke2024 - maatwerk’: inclusieve democratie.

Maatwerk gaat niet vanzelf

Participatie is maatwerk: iedere groep vraagt om een andere benadering, een andere taal en andere werkwijze. Een algemeen bericht in de lokale krant is niet voldoende, een brief van de burgemeester wordt door veel mensen niet gelezen of begrepen. We moeten dus ook andere methoden gebruiken om inwoners te bereiken en beter aansluiten bij wat zij belangrijk vinden. Meer luisteren en minder zenden. Dat is een open deur, maar noodzakelijk voor een inclusievere lokale democratie.

Burgerraden

In landen om ons heen zien we experimenten met gelote burgerraden of Citizens Assemblies. De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen om burgerpanels te gaan onderzoeken. Gelote burgerraden worden in Nederland voorzichtig uitgeprobeerd op lokaal niveau; denk bijvoorbeeld aan de coöperatieve wijkraad in Groningen.

Maatschappelijk akkoord

Vaak zijn alle partijen het over het overgrote deel van de raadsvoorstellen met elkaar eens. Vooral de tegenstellingen worden uitvergroot, zeker in een politieke strijd tussen coalitie en oppositie. Enkele gemeenten werken met een raadsakkoord of een maatschappelijk akkoord voor en door alle bewoners. Geen dichtgetimmerde politieke akkoorden, maar ruimte voor iedereen om mee te werken aan de uitvoering. 

Verken de toekomst

Met het oog op de onzekerheden die de coronacrisis brengt en de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 is het voor lokale bestuurders belangrijk om vooruit te kijken. Ook gemeenten kunnen de toekomst niet voorspellen, maar ze moeten hem wel verkennen. Daarbij helpt Thorbecke 2024.

 Meer informatie