Op 17 januari 2019 kwam de VNG-commissie Economie, Klimaat, Energie en Milieu bijeen. Gesproken werd onder andere over de opbrengsten aan de Klimaattafels en het asbestfonds.

Ontwerp van het Klimaatakkoord

De VNG is nauw betrokken bij de in december 2018 gepubliceerde opbrengsten van de 5 klimaattafels. Op dit moment worden deze plannen doorgerekend door de planbureaus. Vanuit de commissie zaten er vertegenwoordigers aan de tafels Elektriciteit en Gebouwde omgeving.

Er komt geld om regionale energiestrategieën te maken. De bevoegdheden op het gebied van de gebouwde omgeving zijn redelijk uitgekristalliseerd. Het principe van woonlastenneutraliteit is vastgelegd. Bij de tafel Elektriciteit is er overeenstemming over het meetellen van kleinschalige opwekking als de opgave groter wordt dan de nu voorziene 35 Twh.

De commissie is tevreden over de opbrengsten voor gemeenten tot nu toe. Enkele aandachtspunten voor het vervolg zijn:

  • Heeft de gemeente voldoende instrumenten om dit waar te maken? Wordt het instrumentarium tijdig geconcretiseerd?
  • Kan de gemeente eigenaren en bewoners overtuigen van nut en noodzaak van energiemaatregelen?
  • Hoe komen gemeenten aan voldoende medewerkers voor duurzaamheid?
  • Start snel met informatieloketten en klimaatcoaches.
  • Hoe komt het geld beschikbaar?

Na de doorrekening komt er een kabinetsreactie. Daarop kan de VNG weer reageren. Gelet op de huidige planning is de verwachting dat het uiteindelijke akkoord zal worden voorgelegd op het moment van de Algemene ledenvergadering in juni.

Asbestfonds

Er komt een fonds waar eigenaren leningen kunnen afsluiten om asbestdaken te saneren. Het fonds wordt gevoed met bijdragen van Rijk, provincies en wellicht ook gemeenten. De vraag aan de commissie is of de VNG een rol bij de vormgeving van het fonds moet claimen.

De commissieleden hebben hierbij verschillende opmerkingen:

  • Er zijn nog diverse zaken onduidelijk, met name kosten en financiële risico’s voor gemeenten bij aansluiting bij het fonds. Hoe om te gaan met asbestsanering bij bedrijven? Hoe worden de risico’s van het fonds verdeeld? Wat wordt er van gemeenten verwacht?
  • De asbestproblematiek is heel ongelijk verdeeld over gemeenten. Dat betekent dat sommige gemeenten grote risico’s gaan lopen. Gemeenten moeten goed in kaart brengen waar lokaal de risico’s liggen, bijvoorbeeld omvang en samenstelling van saneringsopgave, relaties met vrijkomende agrarische bebouwing, financieel kwetsbare groepen en energietransitie.
  • Er zijn gemeenten die de kosten te dekken door asbestsanering te combineren met zonnepanelen op daken.
  • Er wordt gewaarschuwd voor te strikte voorwaarden vanuit het fonds (dat was het geval bij leningen voor funderingsherstel).
  • Er wordt opgemerkt dat opstalverzekeraars panden met asbestdaken niet langer willen verzekeren. Als er dan toch wat gebeurt zitten gemeenten met gigantische kosten.

Conclusie is dat de VNG zeker betrokken moet worden bij de vormgeving van het fonds. Daarbij willen we gebruik maken van een netwerk van gemeentelijke koplopers.

Meer informatie