De voorzitter startte de vergadering met felicitaties aan Gea Hofstede, bestuurslid en voorzitter College voor Arbeidszaken, met haar voordracht als burgemeester van de gemeente Oost Gelre.

De actualiteiten rond de inzet kabinetsformatie

De ledenbrief van 5 december informeerden de leden over de inzet als VNG richting de formerende partijen. Samen met een groot aantal partners hebben we inhoudelijke bouwstenen voor het nieuwe regeerakkoord opgesteld over een aantal belangrijke maatschappelijke opgaven. De voorzitter constateerde dat het fijn is om een aantal belangrijke punten uit deze bouwstenen terug te zien in het tussenrapport van D66 en CDA. 

Algemeen directeur Leonard Geluk gaf een toelichting op het rapport van de Interbestuurlijke Studiegroep o.l.v. Han Polman die recent een advies uitgebracht aan de informateur over de interbestuurlijke verhoudingen. Belangrijke punten uit dit rapport zijn het belang van goede interbestuurlijke verhoudingen bij de start van het nieuwe kabinet. 

Dat houdt in dat medeoverheden nauw betrokken moeten worden als het gaat om de uitvoerbaarheid van nieuw kabinetsbeleid. En dat gemeenten voldoende middelen van het rijk krijgen, ook voor de taken die gemeenten uitvoeren in medebewind. Het is van groot belang dat de minister van BZK hierin een goede positie krijgt. Het rapport besteedt ook veel aandacht aan de positie van de regio. 

Een aantal ontwikkelingen binnen de VNG-organisatie

Pieter Jeroense, plaatsvervangend algemeen directeur, nam het bestuur mee in een aantal ontwikkelingen die spelen binnen de VNG-organisatie. 

• Binnen de organisatie is een proces van herprioritering doorlopen om binnen de bestaande begroting inclusief taakstelling geld vrij te spelen voor nieuwe opgaven zoals weerbaarheid, regionalisering en woningbouw.
• Verder heeft de VNG in het kader van de Wet DBA (deregulering beoordeling arbeidsrelaties) alle contracten van externen beoordeeld en hierop actie ondernomen zodat de VNG voldoet aan de eisen van deze wet. Het inwerken van nieuwe mensen zal tijd kosten maar de verwachting is niet dat dit grote gevolgen heeft voor onze dienstverlening.
• Het stopzetten van o.a. internationale financiering heeft grote gevolgen voor VNG International. Jeroense lichtte toe hoe VNG International deze het hoofd wil bieden.
• De voortgang van de GGU-activiteiten aan de hand van de GGU-kwartaalrapportage.

De VNG-zienswijze op de ontwerp-Nota Ruimte

Jan Martin van Rees gaf een toelichting op de ontwerp-Nota Ruimte en de uitgebreide consultatie van de achterban om tot deze zienswijze te komen die nu met een positief van de commissies EKEM en RWM aan het bestuur wordt voorgelegd. Naast de zienswijze vanuit de VNG kunnen gemeenten en regio’s ook afzonderlijk zienswijzen indienen. 

Het bestuur ging akkoord met verzending van deze zienswijze naar de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. De belangrijkste punten uit de VNG zienswijze zijn: 

• Bouwen aan een concreet langetermijnperspectief op de ruimtelijke inrichting van Nederland, met een investeringsperspectief en uitvoeringsagenda.   
• Werken aan een duidelijke rolverdeling, waarbij afspraken op basis van gelijkwaardigheid gemaakt worden.
• Zorgen voor dat in de Nota Ruimte de noodzakelijke integrale keuzes zijn beschreven, die ervoor zorgen dat doorschuiven van keuzes wordt voorkomen, met oog voor de lokale gebiedskenmerken en dat die uitvoerbaar zijn.  

Het rapport Stand van de Uitvoering Gemeenten 2025

Roel Wever gaf als voorzitter van het College voor Dienstverleningszaken een toelichting op het rapport van de Stand van de Uitvoering. De oproep van dit rapport aan het rijk is om richting en duidelijkheid te geven als het gaat om de grote maatschappelijke opgaven. In 2023 hamerden we al op het belang van herstel van vertrouwen in de Stand van de Uitvoering Gemeenten. De toen genoemde knelpunten zijn er helaas nog steeds. Gemeenten kunnen niet werken aan structurele oplossingen, zolang de randvoorwaarden vanuit het rijk niet op orde zijn, denk aan consistent beleid en voldoende financiële middelen.

Het bestuur onderschreef en herkende de conclusies uit het rapport en voegde daaraan toe dat het goed is als gemeenten ook de hand in eigen boezem te steken: wat kunnen we als gemeenten zelf beter doen? 

Overige onderwerpen

Het bestuur ging akkoord met het voorstel voor de verdere invulling van de samenwerking met de NVRD (de vereniging voor afval- en reinigingsdiensten) om gemeenten te ondersteunen bij de uitvoering van de eerder door de VNG ondertekende Samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen 2025-2030. 

Ook ging het bestuur akkoord met ondertekening namens de VNG van het Convenant Eindtermen voor de landelijke opleidingen Toezicht en Handhaving Bouw- en Woningtoezicht.