Het VNG-bestuur kwam voor een heimiddag bijeen in Utrecht. Na een lunchgesprek met Han Polman over het takenpakket en de bekostiging van decentrale overheden, is onder andere gesproken over de inzet voor het nieuwe regeerprogramma en de contributiesystematiek.
Lunchgesprek met Han Polman
De bijeenkomst start met een gesprek met Han Polman. Hij is voorzitter van de onafhankelijke studiegroep die met aanbevelingen gaan komen over het takenpakket en de bekostiging decentrale overheden naar aanleiding van de motie Kamerlid Chakor. Het doel is om te komen tot borging van de gezamenlijke spelregels in het nieuwe regeerprogramma.
Aandachtspunten voor de studiegroep
Het bestuur geeft de studiegroep een aantal aandachtspunten mee. Zo vindt het bestuur het van groot belang dat er een einde komt aan de steeds maar voortdurende discussie met het rijk over de disbalans tussen taken en middelen en dat er een gezamenlijk beeld is van de opgaven die er liggen. Wat niet helpt is dat de financieringssystematiek bij het rijk heel anders is dan die bij gemeenten wat leidt tot onbegrip bij het rijk voor de situatie bij gemeenten.
In het gesprek komen ook goede voorbeelden aan de orde van goede onderlinge samenwerking tussen de verschillende overheidslagen zoals de totstandkoming van de Nationale Digitaliseringsstrategie en de ontwikkeling van de arbeidsmarktinfrastructuur. Daarbij helpt het als onderwerpen urgent zijn en niet-politiek. Het bestuur wijst verder op het rapport Elke Regio Telt en het belang van een andere investeringslogica en niet alleen het beschikbaar stellen van incidenteel geld. Regio’s zouden meer zeggenschap moeten krijgen over de inzet van rijksmiddelen.
Terugblik Overhedenoverleg
De voorzitter geeft een terugkoppeling van het gesprek met de minister-president en een aantal bewindspersonen en vertegenwoordigers van de decentrale overheden op 8 oktober. Op de agenda stonden: ruimtelijke inrichting en infrastructuur, weerbaarheid en asiel.
Het gesprek met het kabinet over een aantal urgente asielzaken blijft moeizaam verlopen. De VNG heeft nogmaals benadrukt dat de problemen die gemeenten ondervinden als het gaat om de opvang van asielzoekers worden veroorzaakt door falend rijksbeleid. Het bestuur heeft doorgesproken over de te zetten vervolgstappen.
Zie voor meer informatie onze ledenbrief van 13 oktober: Ontwikkelingen asiel en Oekraïne-opvang
Bouwstenen voor een nieuw regeerprogramma
Leonard Geluk praat het bestuur bij over het proces om met maatschappelijke partners te komen tot inhoudelijke bouwstenen voor het nieuwe regeerprogramma. Dit alles met als doel om Nederland niet te laten stilvallen en te laten zien dat samenwerking werkt en dat er breed draagvlak is voor oplossingen.
Het bestuur is akkoord gegaan met ondertekening en ondersteuning van de bouwsteen Natuur die door het IPO is opgesteld, met als doel de vergunningverlening van het slot te halen. Deze bouwsteen is een aanvulling op de bouwsteen landbouw/stikstofaanpak ontwikkeld door IPO en LTO die op 2 juli in het bestuur is gepresenteerd.
Najaars ALV op 28 november
Het bestuur heeft kennisgenomen van de concept-agenda voor de Najaars ALV van 28 november. Deze zal in de eerstvolgende ingekorte bestuursvergadering op 29 oktober worden vastgesteld, inclusief de stukken en op 31 oktober naar de leden gezonden worden.
Eerste bespreking contributiesystematiek
Onder leiding van Eric van Oosterhout, secretaris/penningmeester en Pieter Jeroense, plaatsvervangend algemeen directeur, voert het bestuur een gesprek over de huidige contributiesystematiek. Dit mede naar aanleiding van de toezegging in de ALV van 18 juni aan de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk en Duiven om in de volgende ledenvergadering hierop terug te komen. Het bestuur geeft aandachtspunten mee voor het procesvoorstel richting de leden. Dit onderwerp komt terug in de bestuursvergadering van 29 oktober.
Drie concept-collectiviseringsvoorstellen voor de ALV
Bij afwezigheid van Peter Snijders, voorzitter commissie Informatiesamenleving, geeft Roel Wever, voorzitter College voor Dienstverleningszaken een toelichting op de concept voorstellen. Deze betreffen concrete voorstellen op het gebied van AI, Cloud en Digitale Veiligheid. De aanleiding is de op de ALV van 18 juni aangenomen resolutie om als één sterke bestuurslaag regie te nemen op het gebied van digitalisering.
Concept-voorstellen doorontwikkeling VNG Governance
Het bestuur bespreekt een aantal concept-voorstellen en concept-voortgangsberichten over de doorontwikkeling van de VNG Governance vanaf de volgende bestuursperiode. Deze zullen in de de Najaars ALV van 28 november aan de leden worden voorgelegd.
Wat betreft de bestuurlijke Klankbordgroep besluit het bestuur dat de huidige samenstelling en werkwijze voorlopig wordt gehandhaafd. Het bestuur constateert dat de Klankbordgroep zijn waarde in de afgelopen periode zeker heeft bewezen als het gaat om het snel kunnen consulteren van de achterban. Het bestuur geeft als aandachtspunt mee om de Klankbordgroep steeds op een vast tijdstip te organiseren.
Het bestuur gaat akkoord met het voorleggen van het voorstel aan de leden voor een statutenwijziging die het mogelijk maakt om een tijdelijke uitzondering te maken op de bepaling dat vaste commissies bestaan uit een voorzitter en 15-19 leden.
Het bestuur stemt ook in met het voorstel aan de ALV om de commissie Raadsleden en Griffiers om te vormen tot de commissie Lokaal Bestuur en Democratie.
Verder heeft het bestuur besloten om aan de ALV voor te leggen dat:
- de tijdelijke commissie Asiel en Migratie wordt omgedoopt tot een vaste commissie Asiel, Migratie en Integratie
- de huidige commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie wordt omgedoopt tot commissie Participatie, Werk en Inkomen
- de voorzitter van de VNG niet langer qualitate qua voorzitter van de commissie Europa en Internationaal is en dat deze commissievoorzitter voortaan in functie wordt geworven
- de functies van penningmeester en voorzitter College voor Dienstverleningszaken gecombineerd worden
Overige onderwerpen
Het bestuur is akkoord gegaan met de volgende voorstellen:
- aansluiting van gemeenten bij het Vorderingenoverzicht van het programma Clustering Rijksincasso;
- de 0.8 versie van het jaarplan 2026.
Hieraan gerelateerd heeft het bestuur kennis genomen van de bestuursmededeling dat de impact van de Wet DBA (Deregulering beoordeling arbeidsrelaties) op de dienstverlening van de VNG mogelijk groot kan zijn. Als VNG maken we in verhouding meer gebruik van inhuur dan vaste contracten. Vanwege de aard van de projecten en de bijbehorende financieringsvorm waren daar valide redenen voor. De impact op de dienstverlening wordt in de komende periode in kaart gebracht. In een volgende bestuursvergadering wordt dit op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt. - het position paper digitale autonomie
- de invulling van 11 tijdelijke waarnemende commissieleden op voordracht van de Voordrachtscommissie en de tijdelijke waarneming van het voorzitterschap College voor Arbeidszaken door de huidige vicevoorzitter Gea Hofstede (wethouder Rheden).