maandag 20 april 2026

Tijdens de heimiddag van 17 april heeft het VNG-bestuur onder meer stilgestaan bij de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen, het overhedenoverleg en diverse inhoudelijke dossiers. Ook is teruggekeken op de lopende bestuursperiode.

Uitslag gemeenteraadsverkiezingen

Het bestuur heeft gereflecteerd op de opkomst en de betekenis daarvan voor de lokale democratie. Daarbij is besproken dat de nadruk niet eenzijdig op opkomstpercentages moet liggen, maar juist op het maatschappelijk werk dat gemeenten verrichten en de kwaliteit van de lokale democratie. 

Positie van raadsleden

Op voorstel van de voorzitter van de Commissie Raadsleden en Griffiers heeft het bestuur vastgesteld dat de positie van raadsleden onder druk staat. De ondersteuning van raadsleden behoeft op meerdere punten verbetering. De VNG zal hier extra inzet op plegen, onder meer door het opstellen van een werkagenda en het onderwerp te agenderen tijdens een gesprek met de minister van BZK.

Overhedenoverleg

Het bestuur is bijgepraat over de uitkomsten van het recente overhedenoverleg. Er wordt gezamenlijk gewerkt aan een interbestuurlijke samenwerkingsagenda. Het kabinet heeft de afspraken rond het rapport-Van Ark opnieuw bevestigd. Voor de VNG is het belangrijk dat de aanbevelingen uit het rapport-Polman verder worden geconcretiseerd en dat de disbalans tussen ambities en het financiële kader scherper in beeld komt.

In het bestuur zijn zorgen geuit over het tempo waarin het nieuwe kabinet tot meerderheidsbesluiten komt. Dit kan botsen met de gemeentelijke planning, zoals coalitievorming, het verwerken van meerjarenzekerheid in begrotingen en de ALV. Als dat gebeurt, worden alternatieve scenario’s uitgewerkt. Het volgende overhedenoverleg vindt eind juni plaats.

Asiel en opvang

Ook de situatie rond asiel en opvang kwam aan bod. Daarbij is met name gesproken over het tekort aan opvangcapaciteit bij gemeenten.

Herijking gemeentefonds

Naar aanleiding van het herijkingsvoorstel van het kabinet heeft het bestuur kennisgenomen van de VNG-reactie. In de reactiebrief stelt de VNG dat de voorstellen van het ministerie van BZK onvoldoende zijn onderbouwd en niet uitlegbaar zijn. Daarmee sluit de VNG aan bij het oordeel van de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB).

Cao SW 2026–2028

Het bestuur heeft kennisgenomen van de uitkomst van de ledenraadpleging en de gemaakte afspraken voor de Cao SW 2026–2028 bekrachtigd.

Ledenbrief en profielschetsen grote vacatureronde 

Verder is ingestemd met de ledenbrief en de bijbehorende profielschetsen voor de grote vacatureronde voor bestuur, commissies en colleges. De brief wordt in de week van 20 april verstuurd.

Weerbare samenleving

Het bestuur is geïnformeerd over de stand van zaken rond de opgave Weerbare Samenleving. 

Risicobeheerfonds 

Tot slot sprak het bestuur over het voorstel tot oprichting van het Risicobeheerfonds, in het licht van de verenigingsstrategie ‘gemeenten als één sterke bestuurslaag’. Instemming met oprichting is mogelijk, mits aan een aantal randvoorwaarden wordt voldaan. Het gaat onder meer om een succesvolle afronding van aanbestedingen, zekerheid over herverzekeringsvoorwaarden en een positieve stresstest voor de financiële positie van de VNG. Wanneer aan deze voorwaarden is voldaan, wordt de implementatie stapsgewijs voortgezet.