De VNG-commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs besprak in de oktobervergadering een groot aantal onderwerpen. De hoofdpunten waren: het Preventieakkoord, hulpmiddelen voor thuiswonenden met Wlz-indicatie, Langer Thuis, onderwijshuisvesting, en de financiën in het sociaal domein.

Preventie: gemeentelijke visie

Staatssecretaris Paul Blokhuis (VWS) wil een Preventieakkoord afsluiten om alcoholgebruik, overgewicht en roken te verminderen. De commissie gaat akkoord met het gemeentelijk visiedocument als basis voor de reactie op het Preventieakkoord.

  • Duurzame, samenhangende aanpak

Gemeenten vragen meer aandacht voor een duurzame inzet op inwoners die te kampen hebben met grote gezondheidsachterstanden. Dat vraagt om een lokale of regionale aanpak in samenhang met achterliggende problematiek zoals sociaaleconomische gezondheidsverschillen, werkloosheid, armoede, eenzaamheid en stress.

  • Inrichten preventiefonds

Gemeenten willen werken aan een preventiefonds. Daarbij koppelen we preventie nadrukkelijk aan de bedoelingen van de decentralisaties: zorg 'naar voren' organiseren, door vroegsignalering en inzet van best practices erger voorkomen etc. Gemeenten maken hier werk van door een deel van hun budget middelen te reserveren voor preventie. Ook andere partijen zouden een bijdrage moeten/kunnen leveren aan het preventiefonds. Gemeenten willen verschillende scenario’s ontwikkelen voor de inrichting van zo’n fonds.

  • Blurring en alcoholgebruik

Over blurring lopen de standpunten en belangen uiteen, vast staat dat blurring leidt tot meer alcoholgebruik. Gekozen is voor een compromis: de huidige mogelijkheden blijven in stand, maar er komt geen uitbreiding. Het VNG-bestuur heeft hiermee ingestemd. Het akkoord bevat voor gemeenten voldoende ‘haakjes’ om jaarlijks strenger op te treden.

Met deze kanttekeningen adviseert de commissie ZJO positief over het Preventieakkoord. Het VNG-bestuur besloot 1 november conform het advies.

Overhevelen hulpmiddelen thuiswonenden met Wlz-indicatie

De commissie ZJO stemt ermee in dat de VNG meewerkt aan de overheveling van de hulpmiddelenverstrekking aan thuiswonende mensen met een Wlz-indicatie naar de Wlz. Dit onder de voorwaarde dat de VNG en het ministerie van VWS overeenstemming bereiken over het over te hevelen budget. Het gaat om de roerende voorzieningen. Mobiliteitshulpmiddelen blijven voorlopig bij gemeenten.

De commissie merkt op dat een goede afbakening van de doelgroepen belangrijk is en dat snelle duidelijkheid over het financiële aspect wenselijk is. Het onderwerp wordt daarna opnieuw geagendeerd in de commissie.

Actieprogramma Langer Thuis

De commissie stemt in met de VNG-inzet voor het plan van aanpak voor het programma Langer Thuis en proces naar het bestuurlijk overleg op 1 november, maar heeft kanttekeningen,  onder andere wat betreft de financiën, de ruimte voor innovatie, de beperking in het akkoord tot de doelgroep ouderen en de verbinding tussen dit programma en andere rijksprogramma’s. In overleg met de betreffende portefeuillehouders in de commissie reageert de VNG op de VWS-voorstellen.

Voorstellen onderwijshuisvesting

De commissie stemt in met de voorstellen van de VNG, de PO-Raad en de VO-Raad voor wijziging van de wetgeving over schoolgebouwen. De commissie is ook akkoord met het voorgestelde expertiseteam dat als opdracht krijgt een analyse te maken van de kosten van gemeenten voor onderwijshuisvesting. Kanttekeningen hierbij worden meegenomen in de definitieve tekst van de opdracht voor het expertiseteam. Het VNG-bestuur besloot conform dit advies.

Lokale kerkenvisie

De commissie stemt in met de (concept)- bestuurlijke afspraken Lokale kerkenvisie. De portefeuillehouder krijgt het mandaat om de exacte tekst ten behoeve van het VNG-bestuur te beoordelen.

Financiën sociaal domein

De commissie is bijgepraat over de voortgang van de uitvoering van de ALV-moties en het Fonds tekortgemeenten. Ook is de commissie geïnformeerd over de achtergronden en aanpak van de Herziening Financiële Verhouding. Begin juli heeft minister Ollongren (BZK) in een brief aan de Tweede Kamer het traject geschetst hoe zij de komende periode de middelen voor het sociaal domein opnieuw wil verdelen.

Uitgangspunt van de minister is zorgvuldigheid. Dat betekent allereerst dat na het onderzoek van AEF naar de verdeelstoornissen in het huidige model een vervolgonderzoek wordt opgestart. Voor het sociaal domein moet dit een antwoord geven op de vraag of de middelen beter verdeeld kunnen worden dan via de huidige methode (een op kosten georiënteerde verdeling). Dit agendapunt komt op 6 december terug in de commissievergadering.

Meer informatie