De vergadering stond in het teken van:

• de terugblik op Prinsjesdag en bouwstenen richting regeerprogramma;
• nieuwe afspraken inzameling verpakkingsafval;
• voortgang van het Risicobeheerfonds;
• thema weerbare samenleving;
• aanpak van de lobby naar aanleiding van amendementen op de asielwetten;
• hamerstukken;
• vooruitblik heimiddag bestuur 10 oktober.

Terugblik Prinsjesdag en bouwstenen richting regeerprogramma

De voorzitter blikte terug op de Troonrede, waarin als opvallende passage het belang van samenwerking met maatschappelijke organisaties en gemeenten werd genoemd. Dat is precies waar de VNG mee bezig is: samen met maatschappelijke partners werken aan bouwstenen voor het regeerprogramma, met als doel Nederland niet te laten stilvallen. De voorzitter sprak de hoop uit dat er vóór de Kerst een nieuw kabinet op het bordes zou staan.

Nieuwe afspraken inzameling verpakkingsafval

De ALV stemde op 18 juni in met het onderhandelingsresultaat voor nieuwe afspraken over de inzameling van verpakkingsafval. Deze afspraken zijn vertaald in een overeenkomst tussen de VNG, de NVRD en Verpact die per 1 januari 2026 van start gaat. 

Het bestuur ging akkoord met de ‘Samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen 2025-2030’ en verleende mandaat aan Chantal Zeegers, voorzitter van de commissie Economie, Klimaat, Energie en Milieu, om namens het VNG-bestuur de overeenkomst te ondertekenen, samen met portefeuillehouder Paul Hofman.

Deze week volgde nog een ledenbrief om de leden te informeren. De VNG organiseert ook verschillende informatiebijeenkomsten in het land.

Voortgang Risicobeheerfonds in oprichting

Roel Wever, voorzitter van het College voor Dienstverleningszaken, besprak de voortgang van het Risicobeheerfonds in oprichting. Doel van het fonds is met gemeenten collectief de verzekeringspremies te verlagen en meer grip te krijgen op risico’s van gemeentelijke gebouwen. Het Risicobeheerfonds biedt een verzekering en een digitaal portaal dat inzicht geeft in gemeentelijk vastgoed, en in kosteneffectieve maatregelen voor meer veiligheid en lagere premies. Dit past in het streven naar een sterker collectief van gemeenten.

In september startte de wervingscampagne, waarbij alle gemeenten werden aangeschreven om startverklaringen af te geven. Nadat een startverklaring is getekend, moet een raadsbesluit worden genomen om met aandelen deel te nemen aan het Risicobeheerfonds. Alle inzet is erop gericht om medio 2026 een deelnameniveau te hebben bereikt van minimaal 30% van het aantal inwoners in Nederland.

Thema weerbare samenleving

Ton Heerts, voorzitter van de commissie Bestuur en Veiligheid, lichtte het voorstel toe over de concept-bestuurlijke afspraken voor de verdeling van de middelen rondom weerbaarheid door de minister van Justitie en Veiligheid. Bij dit thema was het van belang helderheid te krijgen over de taken- en verantwoordelijkheidsverdeling tussen enerzijds de veiligheidsregio’s, verenigd in het Veiligheidsberaad, en anderzijds de gemeenten. Voor gemeenten geldt dat weerbaarheid een brede verantwoordelijkheid is van zowel colleges als raden.

Afgesproken werd om de commissies Zorg, Jeugd en Onderwijs en Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie goed aangehaakt te houden bij dit thema. Vervolgens verleende het bestuur mandaat aan Ton Heerts om namens de VNG deze afspraken aan de bestuurlijke tafel weerbaarheid te maken. Het bestuur nam kennis van het voorstel voor pilots noodsteunpunten, onderdeel van de bestuurlijke afspraken, met het verzoek deze na afloop van de pilot te evalueren.

De aanpak van de lobby naar aanleiding van amendementen op de asielwetten

Mark Boumans, voorzitter van de tijdelijke commissie Asiel en Migratie, gaf een korte toelichting. De inzet van de VNG blijft om de asielopvang goed en adequaat te regelen.

Het bestuur nam kennis van de recente lobby richting de Eerste Kamer, waarin werd aangegeven dat de Asielnoodmaatregelenwet en de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting, zoals die door de Tweede Kamer waren geamendeerd, onwerkbaar en onuitvoerbaar waren. En dat de VNG daarom tegen de huidige wetsvoorstellen en de daarop ingediende amendementen is. 

Deze amendementen zijn: 

• Amendement Mooiman: sluit vergunninghouders volledig uit van urgentie voor huisvesting (onderdeel van de wet versterking regie volkshuisvesting).
• Amendement Vondeling: stelt illegaal verblijf en het verlenen van hulp daaraan strafbaar (onderdeel van de asielnoodmaatregelenwet).

Hamerstukken

Het bestuur was onder andere akkoord gegaan met de wijzigingsvoorstellen contractstandaarden Jeugd en Wmo en met de ondertekening van het convenant Landelijk Beraad samenwerking hervorming Arbeidsmarktinfrastructuur. 

Vooruitblik heimiddag bestuur op 10 oktober

Ook de heimiddag zal in het teken staan van de inzet richting regeerprogramma. Daarnaast zal het bestuur een eerste gesprek voeren over de evaluatie van de huidige contributiesystematiek. Dit naar aanleiding van de ALV van 18 juni. Verder komt op de agenda een aantal voorstellen voor de Najaars ALV om de VNG governance aan te passen met ingang van de volgende bestuursperiode.