Minister Vijlbrief (SZW) stelt jaarlijks € 20 miljoen beschikbaar aan gemeenten om beginnende schulden aan te pakken via vroegsignalering. Hij ondertekende hierover op 24 september afspraken samen met vertegenwoordigers van gemeenten, energieleveranciers, verhuurders, zorgverzekeraars en drinkwaterbedrijven.

Ondertekening bestuurlijk akkoord vroegsignalering

Zij spannen zich in om schulden zo vroeg mogelijk te herkennen en tegen te gaan. Met deze afspraken moeten meer mensen met beginnende schulden bereikt worden met passende hulp. 

Minister Vijlbrief: 'Een schuld begint klein maar kan snel zorgen voor grote problemen en stress. Het neemt je leven over. Juist daarom is het zo belangrijk dat mensen op tijd geholpen worden. Persoonlijk contact maakt hierbij het verschil, in plaats van de zoveelste brief die op de deurmat valt. Door hierin meer te investeren kunnen we veel meer mensen eerder helpen.'

Persoonlijk contact

Jaarlijks worden er ongeveer 1 miljoen signalen van beginnende betalingsachterstanden doorgegeven aan gemeenten. Dit gebeurt door verhuurders, zorgverzekeraars, energieleveranciers en drinkwaterbedrijven (vastelastenpartners). Gemeenten zijn daarna verplicht om contact op te nemen met bewoners en te kijken of ze kunnen helpen. Persoonlijk contact zoals huisbezoeken en bellen is cruciaal om inwoners te bereiken met beginnende schulden. Dit is een arbeidsintensief proces, het kost veel tijd.

Bestuurlijke afspraken

Uit een wetsevaluatie van 2025 en een rapport van de Nationale Ombudsman blijkt dat er aanknopingspunten zijn voor verdere verbeteringen in de aanpak. Daarom zijn verbeter maatregelen opgesteld.

De nieuwe bestuurlijke afspraken worden ondertekend door de minister met de VNG, NVVK, Divosa en de vertegenwoordigers van vastelastenpartners. Deze afspraken moeten ervoor zorgen dat de gemeente het dubbele aantal huishoudens met beginnende schulden bereikt en hulp kan aanbieden. Ook moet de kwaliteit van de signalen die worden doorgegeven over mensen met betalingsachterstanden worden verhoogd zodat meer signalen bruikbaar zijn. 

De minister stelt structureel € 20 miljoen per jaar beschikbaar voor verbeteringen in de aanpak. Gemeenten kunnen de middelen bijvoorbeeld gebruiken om meer mensen in te zetten om schulden vroegtijdig te signaleren en om vaker persoonlijk contact op te nemen met mensen met een betalingsachterstand.

Hoe ondersteunt de VNG gemeenten bij vroegsignalering?

De VNG ondersteunt gemeenten bij het voorkomen van problematische schulden door hen te helpen signalen van betalingsachterstanden tijdig, consistent en kwalitatief goed op te volgen en om te zetten in een passend hulpaanbod. We ontwikkelen en delen kennis, praktijkvoorbeelden en ondersteuningsproducten en stimuleren de uitwisseling van ervaringen tussen gemeenten, zodat zij van elkaar kunnen leren en succesvolle aanpakken kunnen opschalen.

Daarnaast werkt de VNG samen met gemeenten, vaste lastenpartners en andere ketenpartners aan de uitvoering van de bestuurlijke afspraken over vroegsignalering. Tot en met 2029 werken partijen gezamenlijk aan verbetermaatregelen om het bereik, de kwaliteit en de effectiviteit van vroegsignalering verder te versterken. Deze verbetermaatregelen zijn op hoofdlijnen uitgewerkt in het bestuurlijk akkoord en worden de komende jaren samen met gemeenten en ketenpartners verder uitgewerkt en uitgevoerd,

Meer informatie