vrijdag 28 november 2025

Tijdens de Najaars ALV stemden 100% van de gemeenten in met de uitwerking van collectiviseringsvoorstellen voor AI, Cloud en Digitale Veiligheid. Hiermee kunnen gemeenten concreet van start met een collectieve aanpak van de gemeentelijke digitalisering die aansluit bij de Nederlandse Digitaliseringsstrategie.

Aansluiten bij overheidsbrede ambities

Met de resolutie ‘Als één sterke bestuurslaag regie op de Digitale Samenleving’ besloten gemeenten in juni 2025 minstens 80% van hun digitalisering te collectiviseren. Hiervoor werken zij ‘collectiviseringsvoorstellen’ uit per digitaliseringsthema. Zij besloten vandaag om daarbij prioriteit te geven aan de dossiers AI, Cloud en Digitale Veiligheid en de doorsnijdende thema’s Digitale Autonomie, Sourcing en Digitaal Vakmanschap. Deze prioriteiten en thema’s komen overeen met de ambities uit de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS). 

De uitwerking van de voorstellen gebeurt in de context van die strategie en met een focus op de gedeelde overheidsbrede prioriteiten. Voor gemeenten zijn NDS en Collectivisering twee kanten van dezelfde medaille, zo bleek uit de toelichting door Peter Snijders, de voorzitter van de Commissie Informatiesamenleving. 

Uitwerking in de praktijk

Met de beslissing van de ALV krijgen de experts uit de gemeentelijke praktijk nu mandaat voor de uitwerking van ambitieuze, concrete en implementeerbare plannen. Zij werken collectiviseringsvoorstellen uit waarin ze precies bepalen wat ze landelijk nodig hebben en waar ze landelijk het voortouw willen nemen (zoals we eerder deden met Haven+ en FSC, standaarden die de cloudtransitie en gegevensuitwisseling vergemakkelijken). 

In die voorstellen zullen belangrijke en impactvolle keuzes over organisatie, financiering en implementatie voorbereid worden. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de gemeentelijke netwerken en de koepelorganisaties, zoals IMG (Vereniging voor Informatie Managers bij Gemeenten), VDP (Vereniging Directeuren Publieksdiensten) en VGS (Vereniging van Gemeentesecretarissen). Ook bepalen gemeenten wat ze collectief gemeentelijk moeten doen om de doelstellingen van de NDS in de praktijk ten brengen.

De VNG ondersteunt gemeenten daarbij met zorgvuldige besluitvorming die tegelijkertijd meekomt met het hoge tempo van de overheidsbrede ontwikkelingen op digitalisering. Met onder meer een open proces voor brede ledenbetrokkenheid en goede representatie van de zeer diverse gemeentelijke praktijk. 

Versterken van digitale basis van Nederland

Vanuit de NDS werken gemeenten, provincies, waterschappen en het rijk intensief en als gelijken samen aan digitalisering. Met een gedeelde visie en een gezamenlijk doel zetten we een cruciale stap voorwaarts, waarmee we Nederland digitaal veilig houden en zorgen voor goede dienstverlening aan burgers en bedrijven. Zij nemen hiermee regie op digitalisering in Nederland en gaan daarbij de vrijblijvendheid voorbij. Gemeenten zijn actief betrokken bij het uitvoeringsprogramma van de NDS. Zij zitten als één sterke bestuurslaag aan tafel, om overheidsbreed en gelijkwaardig regie te voeren.

Motie voor versnelde versterking Digitale Veiligheid

De Informatiebeveiligingsdienst (IBD) van de VNG  zorgt al meer dan tien jaar voor de continuïteit van de ondersteuning bij digitale incidenten en zal dit ook in de toekomst blijven doen. Bij de behandeling van de voorstellen benadrukten gemeenten de urgentie van de versterking en collectivisering van digitale veiligheid.

Daarbij stemden zij in met een motie om versneld te beslissen over de doorontwikkeling van de reeds bestaande collectieve diensten voor digitale veiligheid (IBD en ENSIA), nog vóór inwerkingtreding van de Cyberbeveiligingswet (eind tweede kwartaal 2026). Zij zien dit als noodzakelijk om de continuïteit, doorontwikkeling en benodigde versterking te borgen. Door instemming met deze motie kan de VNG het gesprek met het rijk over structurele financiering voor digitale veiligheid, ook voor continuïteit en doorontwikkeling van de IBD en ENSIA, met meer urgentie voeren.

Meer informatie