Rijksbouwmeester Floris Alkemade besprak in zijn lezing op de VNG Bestuurdersdag de verschillende punten van de VNG-inzet voor de komende verkiezingen, waaronder de woonopgave. Hij deed ook een oproep aan het Rijk om ruimtelijke vraagstukken gecoördineerd in plaats van versnipperd te benaderen.

Minister van ruimte

In het gevecht om de ruimte mag het Rijk zich niet afzijdig houden, aldus Alkemade. In een recent advies pleit het College van Rijksadviseurs, waarvan hij deel uitmaakt, dan ook voor een minister van ruimte. Die kan de belangen tegen elkaar afwegen van landbouw, infrastructuur, volkshuisvesting, natuur en energietransitie. Nu hebben verschillende departementen conflicterende agenda’s. Die aanpak leidt tot inefficiënte oplossingen en hogere kosten dan nodig zou zijn. 

Ook gemeenten hebben last van deze ongecoördineerde aanpak. Ze ervaren samenwerken met het Rijk vaak als schaken op meerdere borden, waarbij zij de verbinding moeten zien te maken, omdat de oplossing van de opgaven bij hen terechtkomt. De VNG heeft dan ook al meerdere malen erop aangedrongen dat BZK meer sturend moet zijn naar de andere departementen, zodat er sprake is van samenhangend rijksbeleid.

Woonopgave

Woningbouw is op dit moment een groot, urgent agendapunt. Alkemade adviseert om niet alleen te kijken naar de benodigde 1 miljoen nieuwe woningen, maar ook naar de 7,8 miljoen bestaande woningen. Hij verwees onder meer naar de omwenteling van grote gezinnen naar veel eenpersoonshuishoudens. Inmiddels gaat het om 39% van de huishoudens en in populaire stadswijken zelfs 50%. Onze woonwijken moeten daarop worden ingericht: er staan nu in Nederland 5 miljoen eengezinswoningen voor 2 miljoen gezinnen met kinderen.

Hij vroeg verder aandacht voor het schrijnende probleem van eenzaamheid: 1 op de 10 volwassenen was voor al corona al erg eenzaam, en in zwakkere wijken 1 op de 5. Ook dat is een ontwikkeling die vraagt om verbetering van bestaande woonwijken. Naast vereenzaming is onder meer aanpassing aan klimaatverandering een aspect dat tegelijk moet worden opgepakt. In het ruimtelijk domein komen zo verschillende thema’s samen.

Meer informatie

•    Lees het advies Een minister van Ruimte
•    Lees het commentaar Verbeeldingskracht van Leonard Geluk 
•    Bekijk de lezing van rijksbouwmeester Floris Alkemade: