Geld voor lokale partijen is beschikbaar, maar wordt niet uitgekeerd zolang de Wet op de politieke partijen nog in behandeling is. De VNG heeft de Tweede Kamer daarom opgeroepen om de subsidie voor lokale politieke partijen dit jaar via het gemeentefonds uit te keren.
Subsidie beschikbaar, uitvoering nog niet mogelijk
In de BZK-begroting is € 8,15 miljoen opgenomen voor een subsidieregeling voor lokale politieke partijen en lokale afdelingen van landelijke partijen. Deze regeling is echter gekoppeld aan de Wet op de politieke partijen (Wpp). Zolang deze wet nog niet in werking is getreden, kan de subsidie formeel niet worden uitgekeerd.
Maak het mogelijk om het geld tijdelijk via gemeenten beschikbaar te stellen
De VNG heeft laten onderzoeken of het mogelijk is om de subsidie in 2026 tijdelijk via gemeenten beschikbaar te stellen: dat blijkt uitvoerbaar te zijn. Tijdens de BZK‑begrotingsbehandeling hoeft de Tweede Kamer alleen te besluiten dat de beschikbare subsidie via een decentralisatieuitkering aan het gemeentefonds wordt toegevoegd. Vervolgens kunnen gemeenten het geld vervolgens verstrekken aan politieke partijen die hiervoor een aanvraag indienen. We verwachten de stemming hierover op 10 maart. Zie ons verzoek onder punt 4 in de brief aan de Kamer (pdf, 380 kB)
Voor alle lokale partijen, met transparantie-eisen
De regeling zou gelden voor alle lokale politieke partijen, inclusief lokale afdelingen van landelijke partijen. Verder is het belangrijk dat er transparantieregels gelden die aansluiten bij de eisen uit de Wet op de politieke partijen. Het gaat nadrukkelijk om ondersteuning van de partij en niet om fractieondersteuning.
Om gemeenten te helpen bij een zorgvuldige en uniforme uitvoering, kan de VNG een modelsubsidieregeling beschikbaar stellen. Daarmee kan de regeling in 2026 praktisch worden uitgevoerd, vooruitlopend op de Wet op de politieke partijen.
VNG bepleit gelijk speelveld
De VNG pleit al langere tijd voor structurele ondersteuning van lokale politieke partijen. Lokale partijen vervullen een belangrijke rol in de lokale democratie, maar hebben vaak beperkte middelen om hun organisatie op orde te houden, nieuwe leden te werven en kandidaten voor te bereiden. Zonder ondersteuning ontstaat een ongelijk speelveld, wat de toegankelijkheid en kwaliteit van de lokale politiek onder druk zet.