De VNG heeft veel waardering voor het advies dat de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) gisteren aanbood aan staatssecretaris Blokhuis (VWS). Het biedt voldoende aanknopingspunten om in samenwerking met partners de concrete adviezen verder uit te werken.

Het advies geeft ook een breed en genuanceerd beeld van het probleem dat een groeiend aantal mensen niet in staat is zelfstandig te voorzien in adequate huisvesting. In die zin sluit het advies op een aantal belangrijke punten aan bij de brief die wij vorig najaar over dit onderwerp aan de het kabinet stuurden. (Zie onderaan dit bericht.)

Betaalbare huisvesting nodig

In onze brief wezen we er al op dat de groep dak- en thuislozen diverser is dan ooit. Steeds vaker gaat het om mensen die in de eerste plaats een dak boven hun hoofd nodig hebben. Bijvoorbeeld mensen die na een scheiding, schulden of verlies van een baan hun woning verliezen. Vanwege het tekort aan betaalbare huisvesting zijn zij niet in staat om een passende woning te vinden. Gemeenten en corporaties zien hier voor zichzelf natuurlijk een rol, maar stellen ook vast dat het gaat om het verdelen van schaarste.

Oproep VNG

De VNG roept het kabinet op om samen met gemeenten een forse versnelling in te zetten van goedwerkende programma’s (Zoals  WeerThuis!, de Woondeals en de Taskforce Wonen en Zorg) waarbij gemeenten, corporaties en de instellingen samenwerken om de problemen terug te dringen.

Dakloosheid leidt tot zorgvraag

Voor dak- en thuisloze mensen geldt dat er op termijn vanzelf een (grotere) zorgvraag ontstaat. De stress van het missen van een veilige en bestendige woonomgeving zorgt voor gezondheidsschade. Mensen aan een dak boven hun hoofd helpen is dus ook een impuls voor een gezondere bevolking. En dat bespaart weer kosten.

Voorkomen dakloosheid

Terecht legt het advies de nadruk op het voorkòmen van dakloosheid. De coronacrisis laat zien dat het mogelijk is om (tijdelijk) geen mensen uit huis te zetten of af te sluiten van water en licht. Laten we de kans benutten om dit beleid voort te zetten, mogelijk onder voorwaarde van de acceptatie van een schuldsaneringstraject of bewindvoering. Graag maken we hier afspraken over met de corporaties. Tegelijk moeten ook realistisch zijn: de corporaties hebben slechts een deel van de woningvoorraad in beheer. De vrije sector en de koopwoningen zullen op een andere manier hierbij moeten aansluiten.

Geen incidentele, maar structurele aandacht

Staatssecretaris Blokhuis lanceert binnenkort een plan van aanpak voor dakloosheid, veel gemeenten gaan daarin mee. Er komt ook geld beschikbaar om actiepunten van gemeenten uit te voeren. De VNG pleit net als de RVS voor structurele aandacht voor dit onderwerp. Dat betekent dat er wat de VNG betreft dus ook structureel budget beschikbaar komt. Daarover willen we graag met het Rijk in gesprek.

Tot slot

Dat het aantal dak- en thuislozen groeiend is, is te laat onderkend. Te lang is gedacht dat herstel van de financiële crisis van 2008 vanzelf ook zou leiden tot minder problemen op dit vlak. Daarbij is te laat ingezien dat de financiële crisis is gevolgd door een ‘wooncrisis’: er zijn volstrekt onvoldoende woningen in het segment waar een grote groep inwoners van ons land een beroep op doet.

Het gaat dan om het segment van goedkopere huurwoningen, die vaak bij de Woningcorporaties te vinden zijn. De nieuwe Woningwet heeft de mogelijkheden van de corporaties daarbij beperkt. De verhuurderheffing heeft ook een negatief effect. Voor deze twee punten vragen wij aandacht. Pas de Woningwet zo aan dat corporaties ook kunnen investeren in ontmoetingsruimten en specifieke woonvormen.

Suggesties van de RVS, zoals het voorstel om te werken met quota en het voorstel om onderzoek naar zelfraadzaamheid achterwege te laten, vragen nadere bestudering en bespreking in onze achterban.

Meer informatie

Zie ook