Veel gemeenten zetten erfgoed in voor het stimuleren van leefbaarheid, wijkontwikkeling en sociale samenhang. Voor wie hiermee wil starten of een volgende stap wil zetten, biedt het platform Faro een overzicht van aanpak, praktijkvoorbeelden en een lerend netwerk rond samenwerken volgens het Verdrag van Faro.
Het Verdrag van Faro zet niet het monument centraal, maar de mensen die zich met erfgoed verbonden voelen. Het richt zich op de maatschappelijke waarde van erfgoed en op het recht van inwoners om actief deel te nemen aan erfgoedzorg. Daarmee sluit Faro aan bij gemeentelijke opgaven als het versterken van participatie, het verbeteren van leefbaarheid en het vergroten van vertrouwen tussen inwoners en overheid. Erfgoed wordt zo geen apart thema, maar biedt praktische aanknopingspunten voor omgevingsvisies, gebiedsontwikkeling, sociaal beleid en participatietrajecten.
Platform Faro
De focus van het verdrag ligt op gedeeld eigenaarschap, meerstemmigheid en duurzame samenwerking met inwoners. Het platform Faro maakt duidelijk hoe u dat vertaalt naar de dagelijkse praktijk:
- hoe je participatie rond erfgoed vroeg in projecten organiseert.
- hoe je ruimte geeft aan verhalen van verschillende groepen inwoners.
- hoe erfgoed kan helpen bij het voeren van brede gesprekken in wijken en buurten over leefbaarheid en sociale samenhang.
- hoe je als organisatie beter samenwerkt over afdelingen en disciplines heen.
Portiekflats en binnentuinen
Een van de afgeronde Faro-projecten is bijvoorbeeld het onderzoek naar de betekenis van buurtplekken en de inzet van bewoners voor hun buurt in Poelenburg-Peldersveld, een achterstandswijk in Zaandam. Het onderzoek, dat onder andere uitmondde in een kansenkaart, werd uitgevoerd in opdracht van gemeente en woningcorporaties, vooruitlopend op de fysieke ontwikkelingsagenda binnen PACT Zaandam Oost.
Uit buurtinterviews blijkt dat er veel mogelijkheden zijn om de buurt te versterken met kleine ingrepen, zoals meer aandacht voor voetgangers, het vernieuwen van speelplekken en het plaatsen van bankjes. De collectieve binnenterreinen van portiekflats zijn, ondanks hun slechte imago, juist erg geliefd. Conclusie van de onderzoekers: ‘Er zijn veel meer positieve verhalen over de wijk te vertellen dan vaak gedacht wordt.’
Noaberfonds
De gemeente Hof van Twente richtte als Faro-project een Noaberfonds op om ideeën van inwoners die de leefbaarheid verbeteren makkelijker en sneller te laten uitvoeren. Een ideeënspreekuur en adviescommissie van inwoners helpen daarbij. Een ideeënbegeleider neemt wekelijks een dagdeel plaats naast de receptie in het gemeentehuis en spreekt bezoekers aan. Nieuwe ideeën gaan door een soort ‘wasstraat’: de begeleider helpt met sparren, medestanders vinden, meedenken op de inhoud en de begroting. Indieners kunnen vervolgens een pitch houden voor de commissie van inwoners.
De ideeën variëren van het in standhouden van een streektraditie tot het herinrichten van een pleintje. Op deze manier worden bewoners met goede ideeën laagdrempelig geholpen. Zo kunnen initiatieven die anders tussen wal en schip zouden vallen toch doorgaan.
Wegwijs in werken met Faro
Op de Faro-pagina voor gemeenten van het platform vindt u handvatten, een stappenplan, praktijkvoorbeelden en een lerend netwerk om ervaringen uit te wisselen. De pagina biedt inzicht in hoe je erfgoed kunt inzetten als middel om beleid te versterken en hoe je daarbij meerdere domeinen verbindt.