In de afgelopen maanden heeft de VNG met het rijk, IPO, en Netbeheer Nederland het 'eerder aanvragen' van netcapaciteit voor nieuwe woningen en onderwijshuisvesting uitgewerkt. De VNG vindt de risico’s en het werk die bij gemeenten komen te liggen onacceptabel en roept kabinet op om in te grijpen.
Alternatieve oplossingen
Eind vorig jaar zijn woningbouw en onderwijshuisvesting opgenomen in het priorteringskader van het ACM. Omdat het om langlopende trajecten gaat, zijn gemeenten in staat gesteld om vroegtijdig in het traject transportcapaciteit en prioriteit aan te vragen bij netbeheerders. De afgelopen maanden heeft de VNG getracht om samen met Netbeheer Nederland (NBNL), IPO en de ministeries van BZK en EZK te komen tot een uitvoerbare en haalbare werkwijze voor alle partijen. Daarvoor moest een oplossing komen voor een aantal uitvoerings- en juridische vraagstukken. De VNG heeft daarvoor de volgende alternatieven voorgesteld:
- Uitstel van uiterste aanvraagdatum van 1 oktober, omdat de tijdspanne waarin de gemeenten hun aanvragen te krap is
- Batchgewijs aanvragen waarbij woningbouwprojecten op datum start bouw zijn geordend
- Uitstel van de door netbeheerders ingestelde aanbetalingen, omdat gemeenten deze middelen moeten vinden
Geen bereidheid
Helaas is er geen bereidheid bij de netbeheerders om gemeenten tegemoet te komen. De werkwijze blijft een element van ‘first come, first serve’ in zich houden en doordat de netbeheerders vasthouden aan de aanbetalingstermijn ontstaat een ongelijk speelveld tussen gemeenten.
Ingreep nodig van minister
In een brief aan het kabinet (pdf, 108kB) doet VNG-voorzitter Sharon Dijksma een dringend beroep op de verantwoordelijk staatssecretaris van EZK om in te grijpen. 'De consequenties van deze werkwijze, minder woningbouw en minder afstemming in de regio's, is niet een gevolg van handelen van gemeenten, maar van een reeks gebeurtenissen en acties, waarvoor zij niet verantwoordelijk zijn. Wij zien een zeer chaotische situatie voor ons, waarbij volgens ons de reden ligt bij de regelgeving en de houding van de netbeheerders.' Ook de G4 en de G40 hebben hun zorgen over de werkwijze geuit aan het kabinet.