Hoe staat het ervoor in gemeenten met de implementatie van het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (kort: VN-verdrag Handicap), 4 jaar nadat het verdrag in Nederland is ingegaan? De resultaten van een peiling van de VNG en Movisie laten een positieve trend zien.

    Na een 0-meting en een 1-meting (in januari van 2018 en 2019) hielden de we in januari 2020 een derde flitspeiling. Ondanks de positieve trend lopen gemeenten ook nog steeds tegen knelpunten aan.

    Doel van de peiling

    De derde peiling (‘2-meting’) geeft veel informatie over de verwachtingen, knelpunten en ondersteuningsbehoeften van gemeenten. De VNG speelt hierop in, zodat alle gemeenten weten waar ze aan toe zijn en wat de mogelijkheden zijn om tot een inclusieve samenleving te komen.

    Stijging in respons

    De vragenlijst van de flitspeiling is uitgezet onder alle 355 gemeenten. Daarvan heeft iets meer dan 38% gereageerd. Ter vergelijking: vorig jaar was dat 34% en het jaar daarvoor 25%. 

    Gemeenten maken vooruitgang met de uitvoering

    Er is een duidelijke vooruitgang te zien wat betreft de fasen waarin gemeenten verkeren bij de uitvoering van het VN-verdrag Handicap. Nog maar 20 % van de gemeenten verkeert in de initiële verkennende fase, 2 jaar geleden was dat nog bijna de helft. Bij 40% van de gemeenten wordt momenteel een concreet plan van aanpak ontwikkeld of is zo’n plan net goedgekeurd. 20 % van de gemeenten is op dit moment een plan van aanpak aan het uitvoeren, ten opzichte van 5 % vorig jaar en 3 % twee jaar geleden.

    Door gemeenten ervaren knelpunten

    Bij het aan de slag gaan met een veelzijdig thema als inclusie komen gemeenten natuurlijk ook veel knelpunten tegen. Een aantal knelpunten worden door veel gemeenten als groot of zeer groot gezien:

    • Het knelpunt dat door het hoogste percentage gemeenten groot of zeer groot wordt genoemd is de benodigde uitvoeringscapaciteit.
    • Daarna volgt het betrekken van stakeholders als bedrijven, scholen en verenigingen.
    • Op nummer drie staat de praktische onuitvoerbaarheid van bepaalde maatregelen. Respondenten noemen: 'een bol lopende weg blijkt de sterkste constructie, maar is onhandig voor inwoners met een rolstoel, rollator of kinderwagen. Zoeken naar een ander alternatief is echt maatwerk.' En 'Door afwatering van straten kunnen drempels ontstaan, die dan weer zorgen voor ontoegankelijke routes.'
    grafiek knelpunten, uit de pdf 'vergelijkende grafieken' (bijlage)

    Bouwbesluit veel genoemd als knelpunt

    Een onderwerp dat veel genoemd wordt door respondenten is de fysieke toegankelijkheid. Naleving van het Bouwbesluit is onvoldoende om toegankelijkheid te regelen. Andere normen en richtlijnen zijn niet verplicht en er is dan ook onduidelijkheid over welke norm gevolgd moet worden. Ook in de eerste metingen werd het Bouwbesluit veel genoemd als knelpunt.

    Ondersteunende acties VNG

    Wat door driekwart van de gemeenten níet als een groot knelpunt wordt gezien, is kennis en/of capaciteit. Wellicht dankzij de diensten en producten van de VNG. Zo verschenen in 2019 de Handreiking Lokale Inclusie Agenda en enkele inspiratiebundels, zijn veel goede voorbeelden gedeeld, is individueel contact geweest met gemeenten en waren er kennisuitwisselingsbijeenkomsten. In 2020 gaat de VNG hiermee door.

    Vervolgacties in 2020

    Dit jaar wordt de Handreiking Lokale Inclusie Agenda verder verbeterd en aangevuld. Er verschijnt een inspiratiebundel over Wonen. Daarnaast zullen er regiobijeenkomsten plaatsvinden. Deze brengen de kennis dicht bij de gemeenten brengen en bevorderen tegelijk de regionale netwerken. Ook zijn er meerdere leernetwerken, waarin gemeenten de krachten bundelen om stappen te zetten op onderwerpen zoals inclusief spelen, toegankelijk bouwen en communicatie.

    Ondersteunde acties Movisie

    Veel gemeenten laten weten dat hun beleid rondom het VN-verdrag Handicap deel uitmaakt van een breder inclusiebeleid. Movisie vervolgt de ondersteuning van gemeenten bij het ontwikkelen en vormgeven van een breed inclusiebeleid, hierbij wordt de inclusiediamant ingezet als inspiratiebron. Movisie gaat met een aantal gemeenten aan de slag om een breed inclusiebeleid te ontwikkelen.

    Meer informatie