Lokale overheden: eerste schakel tussen burger en staat

'Gemeenten staan het dichtst bij de mensen', aldus Jan van Zanen, burgemeester van Den Haag en voorzitter van de UCLG die de bijeenkomst aftrapte. 'Ze leveren dagelijks de diensten die samenlevingen draaiende houden: van schoon water tot veiligheid. Zonder hun betrokkenheid blijven internationale ambities slechts woorden op papier.'

Hierop zet VNG International met internationale programma’s in. Zij koppelen Nederlandse kennis over lokaal bestuur aan de praktijk in partnerlanden. Zodat de gemeenten in deze partnerlanden beter plannen, samenwerken met inwoners en verantwoording afleggen. Cruciale voorwaarden voor duurzame ontwikkeling.

Dat ziet ook Ziad Moussa, landenvertegenwoordiger van VNG International in Libanon. Hij wijst erop dat internationale organisaties vaak vertrekken zodra financiering opdroogt en lokale overheden dan overblijven. Juist daarom, benadrukt hij, richt VNG International zich niet op grote investeringen, maar op het versterken van kennis, bemiddeling en bestuurlijke vaardigheden zodat gemeenten hun dienstverlening kunnen volhouden.

Kamerleden: ontwikkelingsbeleid moet lokaal geworteld zijn

Tijdens het debat zijn de Kamerleden het over één ding eens: ontwikkelingssamenwerking heeft pas effect wanneer dit lokaal is geworteld. CDA-kandidaat Elles van Ark waarschuwt: 'Zonder goed lokaal bestuur zijn handelsmissies kansloos.' D66’er Fatimazhra Belhirch wijst op de noodzaak van sterke instituties: 'Als oud-diplomaat heb ik gezien hoe belangrijk het is te kunnen rekenen op lokale overheden – niet alleen voor handel, maar juist om kwetsbare groepen te beschermen. Hard power alleen leidt tot een wrede vrede.'

Samen met GroenLinks-PvdA-kandidaat Daniëlle Hirsch waarschuwt ze voor de aangekondigde bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking. Hirsch benadrukt dat ontwikkelingssamenwerking niet enkel draait om 'anderen helpen', maar ook een uiting is van hoe Nederland zich in de wereld wil positioneren. 'Als handelsnatie investeren we veel in infrastructuur, maar dit moet ook het belang dienen van de mensen die daar wonen. Dat vraagt om sterke lokale overheden als gesprekspartner.'

Oproep: veranker lokaal bestuur in buitenlands beleid

De bijeenkomst eindigt met een gezamenlijke oproep om de rol van lokaal bestuur structureel te verankeren in het Nederlandse buitenlandbeleid. VVD’er Thom van Campen vat het kernachtig samen: 'Met organisaties als VNG International kun je ervoor zorgen dat het Nederlandse bedrijfsleven ergens voet aan de grond krijgt én iets goeds doet.'