De gemeentelijke organisatie zo inrichten dat alles in het teken staat van het maatschappelijk resultaat. Cultuur en gedrag zijn daarbij zeker zo belangrijk als regels en targets. Dat is een van de lessen van het congres Publieke Waarde in de knel van VNG  Risicobeheer van 29 oktober.

De aanleiding was de studie van de Rekenkamer Rotterdam naar de rode draden uit tien jaar rekenkameronderzoek. Vier problemen blijken steeds terug te keren:

  • Gebrek aan interne samenwerking en sturing
  • De opzet van beleid is niet goed
  • Te weinig aandacht voor uitvoering
  • De gemeente schiet tekort als samenwerkingspartner

VNG Risicobeheer hield een enquête onder lokale rekenkamers. Daaruit blijkt dat veel rekenkamers de uitkomsten herkennen. Op het congres zei directeur Paul Hofstra van de Rekenkamer Rotterdam dat de stad met de uitkomsten van het metaonderzoek aan de slag is gegaan. Het rapport heeft (mede) geleid tot een reorganisatie waarbij in de organisatie meer aandacht is gekomen voor risicobeheersing, cultuur en gedrag en een minder instrumentele manier van leidinggeven. 

De bedoeling

Bestuurskundige Eduard Schmidt van de Universiteit van Leiden onderzocht hoe gemeenten kunnen werken aan het gewenste maatschappelijke effect (werken volgens de bedoeling). De lessen uit dit onderzoek zijn (heel in het kort):

  • Het is belangrijk dat gemeenten formuleren en delen wat hun maatschappelijke meerwaarde is
  • Gemeenten moeten steun en legitimiteit zoeken voor deze doelen
  • Gemeenten moeten hun organisatie zo inrichten dat die is gericht op het bereiken van de maatschappelijke doelen

Leren van elkaar

VNG Risicobeheer organiseerde het congres om te bereiken dat gemeenten van elkaar leren op het terrein van risicobeheer. In het Risico Platform Overheden delen gemeentesecretarissen en concerncontrollers kennis en ervaringen. Een methode om gestructureerd risico's en (bestuurlijke) ambities te wegen is scenariodenken. VNG Risicobeheer organiseert trainingen op dit gebied. Het is de bedoeling een landelijke werkgroep te vormen voor het maken van scenario voor de gevolgen van corona dat bruikbaar is voor alle gemeenten. VNG Risicobeheer onderzoekt of er belangstelling is voor het vormen van een landelijk Expertteam voor collegiale intervisie over risico's in projecten.  

Meer informatie