De Tweede Kamer stemt in met het voorstel van de VNG om de subsidie voor lokale partijen dit jaar via het gemeentefonds uit te keren. Het geld was al beschikbaar, maar kon eerder niet worden uitgekeerd omdat de Wet op de politieke partijen nog in behandeling is. De VNG reageert positief.
Eerlijker speelveld
De VNG is verheugd dat de Tweede Kamer lokale partijen op deze manier wil ondersteunen. Vicevoorzitter Mark Boumans:
De uitslag van de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen onderstreept opnieuw dat lokale partijen ertoe doen. Zij kregen echter tot nu toe geen financiering van het rijk. Met deze subsidie ontstaat voor lokale partijen een eerlijker speelveld. Door de besluitvorming in de Eerste Kamer worden zowel lokale partijen als lokale afdelingen van landelijke partijen voortaan ondersteund in hun belangrijke politieke werk.
Subsidie beschikbaar, uitvoering eerder nog niet mogelijk
In de BZK-begroting was al € 8,15 miljoen gereserveerd voor subsidie aan lokale politieke partijen en lokale afdelingen van landelijke partijen. Omdat deze regeling was gekoppeld aan de Wpp, kon het geld nog niet worden uitgekeerd zolang die wet niet in werking is getreden.
De VNG vindt het belangrijk dat ook lokale politieke partijen subsidie ontvangen. Daarom lieten we onderzoeken of het mogelijk is om de subsidie in 2026 tijdelijk via gemeenten beschikbaar te stellen. Dat bleek uitvoerbaar. We stelden vervolgens voor om gemeenten deze subsidie tijdelijk te laten verstrekken. Bij de behandeling van de BZK-begroting hoefde de Tweede Kamer alleen nog te besluiten om het beschikbare bedrag via een decentralisatieuitkering aan het gemeentefonds toe te voegen. Dat besluit is inmiddels genomen.
Praktische uitwerking
Als ook de Eerste Kamer de begroting heeft goedgekeurd, volgt er snel overleg met het ministerie van BZK. De VNG zorgt voor een modelsubsidieregeling en een modelaanvraagformulier die door het college kunnen worden vastgesteld. Vervolgens kunnen de subsidiedeskundigen in de gemeente de aanvragen afhandelen en kan de financiële afdeling de uitbetaling verzorgen. Het is een uitvoerende taak waarbij de gemeenteraad of de griffie geen rol heeft. Uitgangspunt is dat de regeling in alle gemeenten op dezelfde wijze wordt uitgevoerd.
VNG bepleit structurele ondersteuning
De VNG pleit al langer voor structurele ondersteuning van lokale politieke partijen. Lokale partijen vervullen een belangrijke rol in de lokale democratie, maar hebben vaak beperkte middelen om hun organisatie op orde te houden, nieuwe leden te werven en kandidaten voor te bereiden. Dat zet de toegankelijkheid en kwaliteit van de lokale politiek onder druk. De VNG is dan ook voorstander van een voortvarende behandeling van de Wpp door de Tweede Kamer, zodat er snel een structurele subsidie komt voor alle lokale partijen.