Het kabinet heeft vandaag de langverwachte aanpak van de stikstofproblematiek gepubliceerd. Een belangrijk moment voor gemeenten, inwoners en boeren. Veel nieuwe colleges staan klaar om hun ambities waar te maken, en daarvoor is het noodzakelijk dat vergunningen weer kunnen worden verleend.
Lees de Kamerbrief over het maatregelpakket voor landbouw, natuur en stikstof
Impasse doorbreken
Al jaren zorgt de stikstofimpasse ervoor dat vergunningverlening voor onder meer woningbouw, infrastructuur, verduurzaming en economische ontwikkeling steeds moeilijker wordt. De inzet van het kabinet om vergunningverlening weer op gang te brengen, is daarom een belangrijke stap. Het pakket bevat een breed scala aan maatregelen gericht op emissiereductie, natuurherstel en economische ontwikkeling. Dat is positief. Nederland kan zich geen langdurige stilstand meer veroorloven.
Bouwstenen herkenbaar in kabinetsaanpak
De VNG heeft met IPO en UvW eerder 3 bouwstenen aangereikt voor een structurele oplossing van de stikstofproblematiek. In de bouwsteen Emissiereductie Landbouw (medeondertekend door LTO Nederland en het NAJK) staat het mogelijk maken van vergunningverlening centraal door substantiële en juridisch geborgde emissiereductie.
De bouwsteen Natuur (medeondertekend door FPG, Landschap NL, Natuurmonumenten en Unie van Bosgroepen) benadrukt dat robuuste natuur een noodzakelijke basis is voor een toekomstbestendig Nederland én voor vergunningverlening.
Het aanvullende bouwsteendocument Agrarisch natuur- en landschapsbeheer (medeondertekend door BoerenNatuur) legt bij natuurherstel de verbinding met de bijdrage uit het landelijk gebied.
De strekking van deze bouwstenen zien wij terug in de brief van het kabinet. Dat is belangrijk. De stikstofopgave kan alleen worden opgelost door natuurherstel en emissiereductie hand in hand te laten gaan. Alleen dan ontstaat de juridische zekerheid die nodig is om vergunningverlening weer structureel mogelijk te maken.
Sleutel in het stikstofslot
De voorstellen van het kabinet zien we als een sleutel die weer in het stikstofslot wordt gestoken. Maar een sleutel opent pas een deur als we er gezamenlijk aan draaien. Dat vraagt inzet van alle betrokken partijen: rijk, provincies, gemeenten, waterschappen, landbouworganisaties, natuurorganisaties en ondernemers. Als dat lukt, kan een kettingreactie op gang komen die Nederland hard nodig heeft: vergunningverlening die weer mogelijk wordt, perspectief voor boeren en hun gezinnen, investeringen in het landelijk gebied, natuurherstel en nieuwe kansen voor inwoners en ondernemers.
De afgelopen periode heeft het kabinet nadrukkelijk het gesprek gezocht met gemeenten en andere medeoverheden. Daarbij is gesproken over de uitvoerbaarheid van maatregelen en over gebieden waar de opgaven het grootst zijn, zoals de Veluwe en de Peel. Die samenwerking is essentieel, want beleid krijgt pas betekenis wanneer het ook daadwerkelijk uitvoerbaar is in de regio.
Uitvoering wordt bepalend
De VNG is positief over de richting die het kabinet kiest. Tegelijkertijd blijft een scherpe focus nodig op uitvoerbaarheid, juridische houdbaarheid en voldoende middelen voor de uitvoering.
Veel maatregelen moeten nog verder worden uitgewerkt. Juist in die fase wordt de rol van gemeenten belangrijk. Gemeenten kennen de lokale situatie, weten waar ontwikkelingen vastlopen en zien waar maatwerk mogelijk is. Het kabinet biedt op onderdelen ruimte voor regionale alternatieven, als wordt voldaan aan de kaders van het pakket. Dat biedt kansen om lokale kennis en gebiedsgerichte oplossingen beter te benutten en gebieden met energie ruimte te geven.
Tegelijkertijd moeten we eerlijk zijn over de impact van de voorgestelde maatregelen en daar aandacht voor hebben. Met name voor boeren en gemeenten in het landelijk gebied zullen de gevolgen aanzienlijk zijn. Veranderingen in de landbouw vragen veel van individuele bedrijven en gezinnen. Daarom is het goed dat het kabinet aandacht heeft voor de sociaal-economische gevolgen van deze transitie en middelen reserveert voor begeleiding, innovatie en versterking van regionale economieën.
Samen verder
Als eerste handreiking om uitvoering te versterken hebben de VNG, IPO en UvW op 5 juni de interbestuurlijke uitvoeringsaanpak landelijk gebied aangeboden aan de minister van LVVN. De komende periode werken we samen met andere partijen verder aan een aanpak die niet alleen op papier staat, maar ook in de praktijk moet gaan werken. Want uiteindelijk moeten we natuurherstel realiseren, perspectief bieden aan boeren en inwoners en ervoor zorgen dat Nederland weer kan bouwen, verduurzamen en ontwikkelen.
Bestuurlijke sessie
Op maandag 29 juni om 17.00 uur organiseert de VNG een digitale bestuurlijke sessie voor gemeenten. U kunt zich hiervoor aanmelden. De VNG neemt de input hieruit mee en komt later met een uitgebreidere analyse van de kabinetsplannen, waarin ook het vandaag gepubliceerde concept-Natuurherstelplan, dat in consultatie gaat, aan de orde komt.