Hoewel het economisch nog voor de wind ging, is het gezamenlijk exploitatietekort bij gemeenten gestegen van € 197 naar € 767 miljoen in 2019. Dit blijkt uit de onbewerkte IV3-cijfers die het CBS op 24 juli heeft gepubliceerd.

Deze cijfers zijn de eerste aanleveringen van gemeenten op basis waarvan de analyse is gemaakt. Ongeveer 10 gemeenten zitten nog niet in deze cijfers. In december komt het CBS met de definitieve IV3-cijfers.

Het aantal gemeenten met een tekort blijft net als in de voorgaande jaren stijgen. In 2019 heeft inmiddels 60% van de gemeenten een exploitatietekort. 

Aantal gemeenten met negatief exploitatieresultaat

Met name in de maatwerkvoorzieningen 18+ en 18- (Wmo/Jeugd) zien we sterke stijging van de kosten (ruim € 500 miljoen). Daarnaast zijn de inkomsten uit grondexploitaties met € 250 miljoen afgenomen. 

Exploitatiesaldo in miljoenen euros

Zorgwekkend

De VNG vindt het een zorgwekkende ontwikkeling. Gemeenten hebben geen reserves kunnen opbouwen in de tijden van economische voorspoed. Dat doet vrezen voor de jaarrekeningen van 2020 en daarna. Het maakt het pleidooi van de VNG richting het Rijk voor meer structurele financiën voor gemeenten nog urgenter. Daarover gaat de VNG halverwege augustus weer in gesprek met het Rijk.