De uitkomsten van het vervolgonderzoek van Jason Bhugwandass naar de ZIKOS-afdelingen zijn schokkend. Het onderzoek toont de blijvende impact op het leven van jongeren. De VNG is diep geraakt door deze bevindingen. We spreken ons medeleven uit aan de slachtoffers en nabestaanden.
Eenzaam gestorven
2 jaar geleden presenteerde Jason Bhugwandass het onderzoek ‘Eenzaam Gesloten’ over de ZIKOS-afdelingen binnen de gesloten jeugdzorg. Op 9 juni heeft hij zijn vervolgonderzoek onder de titel ‘Eenzaam Gestorven’ gepresenteerd in Nieuwspoort. In dit onderzoek beschrijft hij hoe het slachtoffers en nabestaanden van de ZIKOS-afdelingen is vergaan sinds de eerste publicatie.
De uitkomsten zijn zeer ingrijpend. Zo komt naar voren dat een deel van de jongeren is overleden. Bij veel anderen ontbreekt een basis die nodig is op de 5 leefdomeinen, support, wonen, school en werk, inkomen en welzijn.
Ernstige tekortkomingen
Uit het rapport Eenzaam gesloten, inspectiebevindingen en de verhalen van jongeren blijkt dat jongeren te maken hebben gehad met ernstige tekortkomingen in het behandelklimaat op de Zikos afdelingen. Gedurende hun verblijf op Zikos zijn jongeren geconfronteerd met de vergaande toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen. Jongeren geven ook aan te zijn geconfronteerd met geweld en misbruik. Deze gebeurtenissen hebben diepe sporen nagelaten.
Excuses, erkenning en herstel
Onder regie van het rijk voert de VNG momenteel gesprekken met jongeren en oud-cliënten over de erkenning van het leed dat zij binnen de gesloten jeugdhulp hebben ervaren, waaronder de Zikos-afdelingen. Dat doen we samen met een afvaardiging van aanbieders van gesloten jeugdhulp.
Onderdeel van deze gesprekken is een verkenning hoe excuses, erkenning en herstel op een betekenisvolle manier vorm kunnen krijgen. Dit vinden we belangrijk om recht te doen aan het leed dat de jongeren hebben geleden.
Over ZIKOS
ZIKOS stond voor Zeer Intensieve Kortdurende Observatie en Stabilisatie en was bedoeld voor jongeren met zeer complexe psychische en gedragsproblemen. De afdelingen kwamen later onder zware kritiek te staan vanwege de toepassing van vergaande vrijheidsbeperkende maatregelen en tekortkomingen in de zorg en behandeling.