Meer dan 650 mensen bezochten gisteren de laatste DSO-dag van 2019. Het Omgevingsloket is zover voltooid dat gemeenten, andere overheden en leveranciers ermee aan de slag kunnen. Dat wil zeggen: aansluiten, vullen met (toepasbare) regels en omgevingsdocumenten en oefenen.

‘De digitale basis voor het ondersteunen van de Omgevingswet is het fundament voor een nieuwe manier van werken. Beter voor overheden en eenvoudiger voor burgers,’ zegt programma directeur-generaal Omgevingswet Erik Jan van Kempen (ministerie van BZK).

Alle functionaliteiten

De bouw van de landelijke voorziening van het DSO (DSO-LV) begon drie jaar geleden. ‘Het is mooi om de beelden die we aan het begin in ons hoofd hadden, te zien werken,’ zegt implementatiemanager Joyce de Jong. Het DSO-LV heeft nu alle functionaliteiten om ermee te kunnen werken: lokale voorzieningen koppelen, oefenen met de hele keten van initiatief tot aanvraag, opslaan van productie-inhoud gemaakt in lokale systemen, accepteren, beheren en exploiteren.

Schouders eronder

2020 is het jaar om met het stelsel te oefenen. De Jong roept gemeenten en andere overheden op om samen aan de slag te gaan. ‘Ga aan de slag met omgevingsdocumenten, werkingsgebieden, annoteren, toepasbare regels en pak tegenstrijdigheden in de regelgeving op. Komend jaar moeten we samen de schouders eronder zetten.’

Tijdslot reserveren

Lokale software aansluiten op het DSO LV begint met het leggen van digikoppelingen. Die koppelingen zijn nodig om vergunningaanvragen en meldingen te ontvangen, te kunnen werken met toepasbare regels (vragenbomen en indieningsvereisten), en om omgevingsdocumenten te kunnen publiceren en wijzigen. Gemeenten en andere overheden moeten een tijdslot reserveren voor het aansluiten op het DSO. Ze krijgen daarbij ondersteuning vanuit het programma ADS en de VNG.

Regionale implementatie ondersteuners

Om overheden te ondersteunen bij (interbestuurlijke) uitvoeringsvraagstukken gaan volgend jaar 13 ‘coaches’ aan de slag. De regionale implementatie ondersteuners (RIO) kennen de landelijk experts, en ze kennen alle partijen in hun eigen regio.

Kwartaaldemonstratie

De eerste demo betreft de omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant. Daarin kan de omgevingsregeling van het Rijk worden getoond, het eerste wetgevingsproduct dat volgens de nieuwe standaard voor digitale publicaties is bekendgemaakt. Met de viewer kun je gedetailleerd inzoomen op een kaartje. Van belang is dat de standaard voor het publiceren van omgevingsdocumenten (STOP/TPOD) beschikbaar is. Op de website van Geonovum staat uitleg. Ook voor het gebruik van waardelijsten die essentieel zijn voor het annoteren van omgevingsdocumenten.

Bruidsschat

Vervolgens gaat het over de Bruidsschat: (milieu)regels die aan gemeenten worden overgedragen, maar waarvoor het rijk nog een (tijdelijke) regelset meegeeft om te voorkomen dat een rechtsvacuüm ontstaat. De demo toont hoe de gemeente Veenendaal de Bruidsschat aanvult met eigen regels (vragenbomen) voor het vergunnen van uitritten. De omgevingsplanactiviteit 'maken of veranderen van een uitweg' is geannoteerd in de juridische regels. Het is belangrijk dat iedereen dezelfde begrippen gebruikt bij het annoteren. Die staan in de eerder genoemde waardelijsten. Ook is er een schrijfwijzer ontwikkeld om te zorgen dat teksten voor gebruikers goed te begrijpen zijn, en dat vragen gemakkelijk kunnen worden beantwoord.

Bouwstenen voor het omgevingsplan

Daniel van Dijk (VNG) vertelt over de bouwstenen die de VNG biedt om het nieuwe omgevingsplan op te bouwen. Het begint met de inhoudelijke ontwerpvragen. Daarvoor is een online-tool beschikbaar. Ook is er een voorbeeldstructuur voor de juridische regels: het casco. Voorbeelden van regels staan in de staalkaarten. In de Roadmap Omgevingswet staat een overzicht van stappen die gemeenten minimaal moeten doen voor de invoering van de Omgevingswet in 2021. De boodschap: ga aan de slag en focus op de minimum eisen.

Samenwerkingsfunctionaliteit

Vervolgens wordt gedemonstreerd hoe je in het omgevingsloket een vlak op de kaart kunt selecteren om op te zoeken of en hoe je een vergunning kunt krijgen voor een activiteit. Wat ook werkt, is de samenwerkingsfunctionaliteit om met verschillende overheden te kunnen werken aan een vergunningaanvraag. De Omgevingsdienst Midden Holland en de gemeente Gouda beproeven dit in de praktijk. Deze proef wordt gaandeweg steeds verder uitgebreid.

Toepasbare regels

Amsterdam beproefde in de praktijk het werken met toepasbare regels om digitaal een aanvraag te doen. De uitkomst is dat de keten van oriënteren op regels op de kaart tot het indienen van een aanvraag werkt. De les is dat het maken van vragenbomen veel werk is dat vraagt om betrokkenheid van alle disciplines. Amsterdam vroeg een testpanel van gebruikers het systeem uit te proberen, dat leidde tot aanpassingen, de vaktaal van ambtenaren is soms niet duidelijk voor burgers. Het gebruik van tekeningen is een goede aanvulling op geschreven tekst.

Uitbouw en afbouw DSO

'We zijn al ver,' zegt programmadirecteur Bert Uffen tot besluit van de kwartaaldemo, ‘maar het DSO-LV is nog niet helemaal klaar. Het stelsel wordt in 2020 verder uitgebouwd en afgebouwd.’ Het tactisch beheer van het DSO wordt in 2020 overgenomen door het Kadaster.

Meer informatie