Vandaag nemen gemeenten, provincies en waterschappen gezamenlijk plaats aan de formatietafel. Namens de gemeenten brengt de VNG een heldere boodschap over aan de onderhandelaars van het nieuwe kabinet: kies voor samenwerking en maak afspraken die in de praktijk ook echt uitvoerbaar zijn.
Samen werken aan een gezamenlijke agenda
Gemeenten staan klaar om actief mee te bouwen aan een gezamenlijke agenda voor Nederland. Dat doen zij bij voorkeur via maatschappelijke en bestuurlijke akkoorden, waarin het rijk en medeoverheden samen verantwoordelijkheid nemen voor de grote opgaven van deze tijd. De beschikbare bouwstenen bieden daarvoor een inhoudelijk vertrekpunt.
Het is aan de onderhandelaars om te bepalen welke rol zij gemeenten willen laten spelen in de komende kabinetsperiode. Wij kiezen nadrukkelijk voor samenwerking, gezamenlijke verantwoordelijkheid en een bestuursstijl waarin wederzijds vertrouwen centraal staat.
De rol van gemeenten in de uitvoering
Gemeenten kunnen en willen een krachtige rol vervullen bij het realiseren van beleid. Hun nabijheid tot inwoners en kennis van de lokale praktijk maken hen onmisbaar. Die kracht komt alleen tot zijn recht wanneer gemeenten beschikken over voldoende ruimte en middelen om afspraken waar te maken.
Bestuurlijke betrouwbaarheid vraagt balans
Bestuurlijke betrouwbaarheid vraagt om een eerlijke en transparante balans tussen taken en middelen. Afspraken moeten niet alleen ambitieus zijn, maar ook realistisch en uitvoerbaar. De voorstellen van de werkgroep Polman vormen een waardevolle basis voor een nieuwe bestuurscultuur en betere samenwerking, maar vragen nu om verdere concretisering en doorontwikkeling.
Verrassingen ondermijnen vertrouwen
Gemeenten vragen het nieuwe kabinet één uitgangspunt te respecteren: verras ons niet. In eerdere regeerperiodes werden gemeenten geconfronteerd met ingrijpende keuzes ten koste van het gemeentefonds. Dat zette de samenwerking direct onder druk en is zeer onwenselijk. Onhaalbare en onuitvoerbare besluiten ondermijnen het wederzijds vertrouwen.