'Relax, dit is Rotterdam’. En: 'Wij Amersfoort’. Zomaar twee manieren hoe gemeenten omgaan met de toenemende diversiteit van hun inwoners. Met als gemeenschappelijk kenmerk: Erken diversiteit als gegeven, met mooie en minder mooie kanten. En werk van daaruit aan eenheid en verbinding.

Deze les deelden bestuurders, raadsleden, medewerkers en inwoners op 2 oktober tijdens de programma-aftrap ‘Divers & inclusief’ in Amersfoort.

Wij Amersfoort

Amersfoort kent inmiddels 132 nationaliteiten. De komst van Koningsdag afgelopen april vormde aanleiding om deze diversiteit positief te belichten. Burgemeester Lucas Bolsius: 'Onze inwoners zijn vanouds zeer maatschappelijk betrokken. Net als bij de vluchtelingenstroom een aantal jaar terug was de inzet van vrijwilligers ook nu groot'.

Heel bewust heeft de gemeente gezocht naar wat iedereen in de stad bindt. En het bijzondere was dat dit eigenlijk de gemeente of beter de ‘gemeenschap’ zelf was. Achter het motto ‘Wij Amersfoort’ bleek enorme energie en trots te zitten. 'Inwoners voelden zich soms voor het eerst erkend in hun verbondenheid met de stad', memoreerde wethouder Cees van Eijk.

Zoektocht naar juiste aanpak

Dat wil niet zeggen dat diversiteit niet kan schuren. Volgens Hatte van der Woude, wethouder in Delft met zijn 150 nationaliteiten, schiet verbindingstaal soms ook te kort. 'Met bepaalde groepen en wijken gaat het niet goed. Ik moet echt alles op alles zetten om de juiste aanpak te vinden.'

Relax hè, dit is Rotterdam

Haar Rotterdamse collega Bert Wijbenga herkent dit. 'Wat mij enorm heeft geholpen is de erkenning van dat ongemak. Diversiteit is een gegeven, met mooie en minder mooie aspecten. Je kunt er niet voor of tegen zijn.' Voor Rotterdam gaf die erkenning ontspanning voor een duidelijk beleid, die rust op drie pijlers.

'Allereerst geldt het heilig principe dat iedereen gelijkwaardig is. De wet geldt voor alle Rotterdammers. Dat geeft rechten, maar ook plichten. Zo heb je je te gedragen.' De tweede pijler is de onderlinge ontmoeting. “Onbekend maakt onbemind en dus is het goed dat inwoners met verschillende achtergronden elkaar ontmoeten, bijvoorbeeld op scholen.' Als derde pijler heeft de gemeente voor ‘handhaving’ gekozen. Inwoners moeten ervan op aan kunnen dat ze met hun zorgen bij de gemeente terecht kunnen en dat die er vervolgens ook wat aan doet. Deze drie pijlers zorgen voor verbondenheid zonder de schurende kant uit het oog te verliezen. 'Want, relax he, dit is Rotterdam.'

Crul: Eén op drie is een connector

Ondertussen trakteerde hoogleraar Maurice Crul de aanwezigen op een minicollege over ‘connectors’: inwoners van Nederlanders afkomst die voor verbinding zorgen. Recent onderzoek lijkt in eerste instantie weinig hoopgevend: (slechts) twaalf procent van deze ‘Nederlanders’ heeft vrienden volgens de afspiegeling van zijn of haar wijk. Het merendeel komt dus uit de eigen ‘bubbel’.

Maar gelukkig zijn er ook andere connectors: mensen die hun kinderen bewust naar een gemengde school sturen bijvoorbeeld, of personen die vanuit hun werk diversiteitsverschillen bij elkaar brengen. 'Uiteindelijk blijkt toch één op de drie een connector te zijn,' aldus Crul, die dit mede als opmaat ziet voor een nieuwe beleidsfocus. 'De tijd is voorbij dat we wegkomen met problemen oplossen of aansluiting van migrantengroepen organiseren. Uiteindelijk zullen onze instellingen zelf moeten veranderen.'

Programma Divers & Inclusie: Ontmoeten, kennis en ervaring delen

Eerder op de middag hadden Ali Rabarison (VNG) en Carsten Herstel (SZW) hun motivatie voor het programma gedeeld. 'Het gaat precies om de ontmoeting als vandaag, zodat we van elkaar kunnen leren om van diversiteit een succes te maken', aldus Herstel. En Rabarison: 'In de politiek mag je soms het verschil uitvergroten, maar als bestuurder draag je verantwoordelijkheid voor iedereen. Die kennis en ervaringen willen we met dit programma delen.'

De middag werd afgesloten met een inspirerende bijdrage van schrijver Rodaan al Galidi en een uitwisseling van thema’s voor nieuwe inspiratiesessies.

Save the date 30 januari 2020: Eindhoven

De Internationals van Eindhoven: Van Philips stad naar Brainport: De eerstvolgende thematische bijeenkomst van het programma is in Eindhoven. We zijn dan te gast bij wethouder Yasin Torunoglu. Met hem kijken we naar de grote veranderingen van Philips stad naar Brainport, de mensen die hierin floreren en degenen die moeite hebben de aansluiting te vinden.  Zet donderdag 30 januari vanaf half vier ’s middags vast in uw agenda. (inschrijflink volgt nog).

Meer informatie