De stapeling van economische en mentale problematiek bij (groepen) jongeren is reden voor zorg. Dat is het belangrijkste inzicht in de tweede publicatie van het Dashboard Sociale Impact Corona. Verder vertoont het dashboard eenzelfde beeld als in april. De economische gevolgen lijken tot nu toe mee te vallen.

Het aantal faillissementen is gedaald, de toename van werkloosheid en het aantal bijstandsuitkeringen is tot op heden beperkt. De samenleving toont zich - vooralsnog en gesteund door allerlei noodmaatregelen - veerkrachtig. Ook is er nog altijd grote onderlinge solidariteit tussen mensen en een relatief groot vertrouwen in overheid en gezondheidsinstellingen. Als de overheidssteun wegvalt, kunnen de effecten op termijn ernstiger zijn dan nu is waargenomen. De verwachting dat huiselijk geweld en kindermishandeling toenemen, is niet zichtbaar in de officiële registraties. 

Stilte voor de storm?

Maar landelijke en lokale deskundigen spreken over een stilte voor de storm. Zij verwachten dat een aantal maatschappelijke vraagstukken op termijn scherper zichtbaar wordt, zoals: 

  • De kwetsbare positie van jongeren, zzp’ers en traditioneel kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt. 
  • De effecten op de mentale weerbaarheid. Die fluctueert nu in de tijd. Er lijkt enige gewenning aan de situatie op te treden. Bij jongeren nemen gevoelens van eenzaamheid en soms angst toe, wat leidt tot groeiende zorgen over de impact van de maatregelen op hun ontwikkeling. 
  • De gemiddelde leergroei in het basisonderwijs blijft in dit coronajaar achter bij andere jaren. 
  • De maatschappelijke segregatie tussen groepen inwoners neemt toe. Dit uit zich in tegenstellingen over de ernst en de aanpak van het virus, en spanningen rondom politiek, bestuur en uitvoerbaarheid van maatregelen. 
  • Ook zijn er grote verschillen tussen groepen in de mate waarin ze de overheid vertrouwen. Traditioneel kwetsbare groepen en groepen die sterk geraakt zijn door de crisis, hebben een gering(er) vertrouwen in het overheidsbeleid.

Voor alle resultaten geldt: dit dashboard geeft een beeld op basis van landelijke gemiddelden. Lokaal/regionaal en tussen groepen in de samenleving kan het beeld afwijken.  

Peilstok in de samenleving

Het Dashboard Sociale Impact Corona geeft (in onderlinge samenhang) overheden en andere organisaties inzicht in de sociale gevolgen van de coronacrisis. Lokale gegevens zijn gecombineerd met relevante landelijke data. Per thema worden diverse indicatoren gebruikt en een duiding door experts, waarbij ook resultaten uit andere onderzoeken worden meegenomen. 

De gegevens en de duiding worden tweemaandelijks geactualiseerd. In de huidige versie is extra aandacht besteed aan jeugd/jongeren, huiselijk geweld en input vanuit lokale monitors voor het landelijk beeld. De volgende actualisering wordt voorzien begin juli.  Daarbij wordt verder ingezoomd op de problematiek bij jongeren. 

Het dashboard is beschikbaar op Waarstaatjegemeente.nl. Van een aantal gebruikte indicatoren, zoals gegevens over werkloosheid en cijfers over overlast, zijn daar ook op gemeentelijk niveau te vinden. Het dashboard is ontwikkeld door de VNG samen met tal van partners, waaronder de ministeries van SZW, VWS, OCW, BZK, JenV, ZonMw en het Verwey-Jonker Instituut. 

VNG-commissie Sociale impact COVID-19

Mede op basis van de inzichten uit dit dashboard heeft de VNG-commissie Sociale impact COVID-19 de notitie ‘Sociaal sterker de crisis uit. Lokaal perspectief op herstel en innovatie na(ast) corona’ opgesteld. 

Meer informatie