De Wet bevorderen samenwerking en rechtmatige zorg treedt naar verwachting in januari 2022 in werking. Hierin wordt onder meer geregeld dat alle gemeenten bij wet zijn aangesloten op het Informatieknooppunt Zorgfraude. Een set praktische producten helpt gemeenten hier nu al werk van te maken.

 

IKZ Artikel Ila x Annemiek

Het Informatieknooppunt Zorgfraude (IKZ) is het centrale punt voor gegevensdeling en samenwerking tussen alle ketenpartners die betrokken zijn bij de aanpak van deze fraude. Inmiddels zijn via VNG Naleving bijna 160 gemeenten aangesloten op het IKZ. Om ook andere gemeenten te helpen zich nu al aan te sluiten en actief deel te nemen, ontwikkelden Toezicht Sociaal Domein (TSD), IKZ, VNG Naleving en gemeenten een korte handreiking met handige formats:

  • Voorbeeldtekst inrichten meldpunt zorgfraude
  • Meldingsformulier zorgfraude
  • Checklist eerste beoordeling ontvangen signaal
  • Rapportageformulier onderzoek zorgfraude
  • Procesomschrijving organiseren samenwerking/casustafels

De handreiking wordt begin juni gepubliceerd. We spraken Annemiek van der Laan (links op de foto), directeur IKZ, en Ila Luijten (rechts op de foto), adviseur zorg VNG Naleving, over behoefte, nut en noodzaak.

Hoe pak ik het aan?

‘Voor gemeenten ligt er veel werk om straks goed aan de slag te kunnen met gegevensdeling en samenwerking binnen het IKZ’, zegt Ila. ‘Als VNG Naleving stimuleren we gemeenten om zich er nu al op aan te sluiten.’ In de praktijk merken we dat bij veel gemeenten heel basale vragen leven.’ ‘Deze vragen kun je eigenlijk samenvatten in één vraag’, vindt Annemiek. ‘Hoe ga ik mijn toezicht en handhaving zo inrichten dat het een goede basis vormt voor samenwerking binnen het IKZ?’ Ila geeft aan dat de handreiking daarom is opgebouwd aan de hand van de verschillende fases die je als gemeente doorloopt bij het inrichten van toezicht en handhaving. ‘Zo hebben alle gemeenten – onafhankelijk van de fase waarin ze zich bevinden – er baat bij.’

Wat heb ik eraan?

‘Het IKZ maakt toezicht en handhaving voor alle partners veel eenvoudiger’, vertelt Ila. ‘Je hoeft tenslotte niet langs verschillende organisaties om informatie op te halen. Dit impliceert wel dat alle partijen hun signalen moeten melden bij het IKZ.’ Annemiek licht toe dat individuele partners met hun bevoegdheden maar een beperkt zicht hebben. ‘Komt de informatie samen, dan kun je risico’s veel beter op waarde schatten. Een klein risico voor de een, kan een groot risico zijn voor de ander. Daarnaast zijn we zo in staat om trends en fenomenen te signaleren waar iedereen baat bij heeft.’

Gaat het over samenwerken, dan beseffen Annemiek en Ila dat de praktijk weerbarstig kan zijn door de beschikbare capaciteit en de prioriteiten van de ketenpartners. Annemiek: ‘Het IKZ kan helpen om dat in beeld te brengen. Wil een gemeente een casustafel met meerdere partners organiseren, dan kunnen wij haar daarbij faciliteren.’ Ila: ‘En je hoeft ook niet altijd met 20 personen om tafel. Het IKZ verbindt bijvoorbeeld ook vaak genoeg twee of meer gemeenten, zodat die elkaar kunnen versterken in een onderzoek.’

Moet ik nu al aansluiten?

‘Ja’, zegt Ila. ‘De wettelijke aansluiting op het IKZ vanaf 2022 heeft veel impact op de processen en systemen van gemeenten. Daarnaast is het goed om nu al thuis te raken in de manier van werken. De handreiking helpt daar enorm bij.’ Aan de ontwikkeling van de formats in de zogeheten proeftuin deden de gemeenten Amsterdam, Noordoostpolder en Zoetermeer mee. Zo werd er een casustafel belegd voor een Amsterdamse casus tijdens de proeftuin, als onderlegger voor de procesomschrijving bij de handreiking. De deelnemende partners aan deze casustafel waren zeer betrokken en de deelnemende gemeenten zijn ook na afloop met elkaar blijven samenwerken. Ila: ‘Je ervaart dus hoe het werkt en breidt tegelijkertijd je netwerk uit.’

Annemiek: ‘Als mij in het afgelopen jaar een ding duidelijk is geworden, dan is het wel dat we zorgfraude enkel samen kunnen aanpakken. En wat mij betreft móeten aanpakken om de Nederlandse samenleving ertegen te beschermen! Het IKZ groeit uit tot een vitale bron van informatie om die aanpak te ondersteunen. Dus hoe eerder gemeenten aansluiten, hoe beter.’

Meer informatie

De handreiking wordt begin juni gepubliceerd op vng.nl/naleving en we zullen er ook aandacht aan besteden in onze nieuwsbrief. Bij vragen over aansluiting van uw gemeente op het IKZ kunt u contact opnemen met onze zorgadviseur in uw regio.