Bijna 8 op de 10 gemeenten verwacht een tekort over 2021, dat in totaal wordt voorspeld op maar liefst € 1,3 miljard. Daarmee dreigt het gezamenlijke tekort van gemeenten ten opzichte van 2018 10 keer zo groot te worden. Dit blijkt uit de Benchmark Nederlandse gemeenten van BDO Accountants & Adviseurs.

BDO doet regelmatig onderzoek in de publieke sector. Door de analyse van openbare kengetallen beoogt BDO de financiële gezondheid van diverse sectoren objectief in kaart te brengen. In de benchmark is de financiële gezondheid van alle 355 gemeenten beoordeeld op basis van de jaarrekeningen over 2019, met als resultaat een financiële ranking van alle gemeenten, verdeeld naar inwoneraantal. Ook zijn de begrotingen voor 2021 geanalyseerd. Zoals verwacht is er weinig reden tot optimisme. De volledige titel van de benchmark luidt dan ook: ‘Financiële situatie onhoudbaar. Tekorten groeien verder, uitvoering openbaar bestuur verschraalt’.

Financiële positie verder uitgehold

Duidelijk is dat de financiële positie van gemeenten flink verder is uitgehold. In 2019 is een fors verlies gemaakt van € 747 miljoen, tegenover € 130 miljoen over 2018. Als gevolg van deze verliezen daalde het eigen vermogen van gemeenten van € 30 miljard in 2018 naar € 29 miljard in 2019. Ondanks de sterk toenemende tekorten en de verminderde perspectieven scoort 94% van de gemeenten in de ranking een voldoende.

Toekomst

Gemeenten kunnen de oplopende tekorten tot nu toe nog steeds betalen door in te teren op de reserves of door meer schulden op te bouwen. Deze trend is niet wenselijk, maar wel de realiteit. Naast de gerapporteerde cijfers over 2019 analyseerde BDO voor dit rapport ook de conceptbegrotingen 2021 van alle gemeenten. Die vertonen een zorgwekkend beeld. Maar liefst 79% van de gemeenten verwacht over 2021 een tekort. Per saldo verwachten gemeenten voor 2021 een tekort van € 1,3 miljard. Slechts 1 op elke 5 gemeenten (21%) verwacht komend jaar af te sluiten met een plus.

Geen structurele oplossing

Naast analyses en inzichten komen in de benchmark ook een aantal gemeenten aan het woord. VNG-voorzitter Jan van Zanen, een van de geïnterviewden, benadrukte de urgentie voor een oplossing nogmaals. 'Gemeenten zijn brood- en broodmager en hebben geen knoppen meer om aan te draaien, terwijl de kosten steeds verder oplopen. De reserves worden nu aangesproken, maar dat is uiteraard geen structurele oplossing. Dit houden ze niet lang meer vol.'

Meer informatie