Beelden, gedenktekens en straatnamen liggen vanwege de actualiteit onder een vergrootglas. Bij lokale discussies biedt de handreiking 'Betwist erfgoed, Nieuw beleid voor een meerstemmige samenleving' van de Nederlandse Unesco Commissie handvatten. Deze kwam tot stand met gemeentelijke inbreng.

Geen 'beeldenstorm', maar dialoog

De discussie over de openlijke zichtbaarheid van bepaalde personen of gebeurtenissen uit het verleden is niet nieuw, maar de afgelopen weken wel versterkt gelet op de Black Lives Matter-beweging. Toen vaak als heldhaftig beschouwd, nu omstreden vanwege bijvoorbeeld hun aandeel in de slavernijgeschiedenis. Evenals de Unesco Commissie zijn de lokale overheden voor een inclusieve samenleving, die echter alleen te bereiken is door in gesprek te gaan met elkaar in wederzijds respect en met begrip voor onderlinge verschillen. Dit geldt ook ten aanzien van het erfgoed.

Duiding bieden

In een museum of een opengesteld monument komt er publiek voor wie de objecten en de (cultuur)historische duiding daarvan centraal staan. Op straat is het lastiger om snel aan de toevallige passant de nodige context te geven. De Unesco-handreiking uit 2017 gaat uit van de driedeling: verwijderen, aanpassen of behouden. Het is aan te raden om in elk geval duiding te bieden. De gemeente Hoorn is in dit kader een voorloper: daar heeft men een beeld van Jan Pieterszoon Coen al enige jaren geleden voorzien van een kritisch tekstbord. In Lunteren is vanwege het algemene belang het oordeel niet aan de gemeente overgelaten, maar daar is de beladen Muur van Mussert tot rijksmonument verklaard.

Lees verder