Arbeidsmarktkrapte raakt de zorg, het onderwijs, diverse maatschappelijke opgaven zoals woningbouw en de energietransitie, én het ondernemersklimaat in uw gemeente en regio. Daarnaast heeft de veranderende werkgelegenheid directe impact op de werk- en bestaanszekerheid van inwoners.
De VNG publiceert 2 nieuwe producten die gemeenten ondersteunen bij het integraal verbinden van economie, arbeidsmarkt en onderwijs.
Waarom is dit belangrijk?
Nederland staat voor een structurele opgave. Door vergrijzing en ontgroening krimpt de beroepsbevolking. Tegelijkertijd vragen meerdere maatschappelijke opgaven, zoals woningbouw, de groei van defensie en verduurzaming, om méér en anders gekwalificeerde arbeidskrachten. Daarnaast daalt de arbeidsproductiviteit al sinds 2019. 36% van de mkb‑ondernemers noemt personeelstekort de grootste groeibelemmering, terwijl het mkb goed is voor 70% van de regionale werkgelegenheid. Ook verandert de werkgelegenheid in hoog tempo, wat vraagt om blijvende aandacht voor werk- en bestaanszekerheid van inwoners. Gemeenten merken de gevolgen dagelijks:
- druk op publieke voorzieningen
- vertragingen in transities
- signalen van lokale ondernemers die vastlopen
Samenwerken over domeinen heen is geen ambitie meer, het is een vereiste, bestuurlijk, beleidsmatig én in de uitvoering. De VNG presenteert 2 producten die samen de basis vormen voor een domeinoverstijgende aanpak:
1. Redeneerlijn
De Redeneerlijn (pdf, 263 kB) maakt inzichtelijk waarom gemeenten economie, arbeidsmarkt en onderwijs integraal moeten verbinden. Het document biedt een inhoudelijke onderbouwing en vormt een gezamenlijk standpunt van de VNG‑commissies EKEM (Fysieke Leefomgeving) en PSI (Inclusieve Samenleving). Het is geen blauwdruk, maar een hulpmiddel om het gesprek te voeren binnen uw gemeente en regio.
2. Handelingsperspectief
Het Handelingsperspectief sociaaleconomisch arbeidsmarktbeleid (pdf, 473kB) vertaalt de Redeneerlijn naar direct toepasbare stappen en bevat handvatten voor:
- interne samenwerking (werken vanuit opgaven, ontschotten van budgetten, gezamenlijke KPI’s)
- de rol van de gemeente als regionale regisseur op strategisch, tactisch en operationeel niveau
Wat heeft u hieraan?
Of u nu een bestuurder bent die domeinoverstijgend wil werken, beleidsmedewerker economie of sociaal domein, of regionaal samenwerkt met UWV, onderwijs, sociale partners, SBB en werkgevers: het Handelingsperspectief biedt concrete hulpmiddelen. Inclusief een stappenplan om klein te beginnen, te experimenteren en te leren terwijl u werkt.
Met 2027 als wettelijk ijkpunt voor de verplichte regionale meerjarenagenda’s in de arbeidsmarktregio’s is dit hét moment om in actie te komen. Als u nog vragen heeft, mail dan naar economie@vng.nl.