Kinderen laten zich horen op ‘hun’ dag

VNG Magazine nummer 17, 9 november 2018

Auteur: Leo Mudde | Beeld: Serge Ligtenberg

Professionals, beleidsmedewerkers en bestuurders wisten de zesde editie van de Voor de Jeugd Dag weer massaal te vinden. De jeugd zelf ook.

Kinderburgemeester Nilaya Holwijn van Diemen (m.) vindt haar ontmoetingen met de echte burgemeester ‘het leukste deel van het werk’.

Ster van de Voor de Jeugd Dag was niet prinses Laurentien. Ook niet vicepremier Hugo de Jonge, of de kinderburgemeester van Diemen. Allemaal spraken ze over het belang om jongeren, kinderen mee te laten praten over de dingen die hen aangaan. Nee, de meeste indruk op de drukbezochte dag maakte Jason Bhugwandass, volgens eigen zeggen ‘gepromoveerd probleemjongere’. Deze influencer vertelde fris van de lever over zijn rugzakje vol jeugdzorg, over wat goed maar vooral ook verkeerd gaat in de hulpverlening. En over hoe belangrijk het is dat ook in zorgtrajecten de jongeren mee mogen praten, de regie in eigen hand houden.

Op Twitter houdt Jason (auteur van het boek Jeugdzorg, mijn dagboek waarmee hij hoopt een revolutie in de jeugdzorg te bewerkstelligen) onder de naam @JasonErvD de wereld van de hulpverlening dagelijks een spiegel voor over wat er beter kan, nee beter móét volgens hem. Hij begrijpt best, zegt hij, dat wanneer een jongere in een dwangtraject zit, hij of zij niet kan bepalen hoe dat traject verloopt. ‘Maar als je erin zit, en je wilt de ruimte krijgen om een keer te voetballen, dan moet dat kunnen. Als dat de kwaliteit van leven kan beïnvloeden, waarom zou je het dan niet toestaan?’

Kinderen in de jeugdzorg moeten meer te zeggen krijgen. Dat kunnen ze best, volgens Jason die zelf de Lange Mars maakte langs vijf instellingen, honderdvijftig hulpverleners en tien diagnoses. Ook mensen met een licht verstandelijke beperking. ‘Als het misgaat, komt dat door onze eigen beslissingen. Wij mogen op onze bek gaan, maar we moeten wel de ruimte krijgen om fouten te maken.’

Geef ze een stem

Natuurlijk was er in het uitgebreide programma met het overkoepelende thema ‘Merkbaar beter voor de jeugd’ ook veel aandacht voor andere gewichtige onderwerpen, zoals huiselijk geweld, loverboys, thuiszitters en maatschappelijke diensttijd, maar het overheersende signaal was: neem de jeugd serieus, geef ze een stem en luister daarnaar.

Die boodschap galmde de hele dag tussen de gebouwen van de Amsterdamse Westergasfabriek waar voor de zesde keer de Voor de Jeugd Dag werd gehouden. Opvallend verschil met voorgaande edities: de nadrukkelijke aanwezigheid van de jeugd zelf. Niet alleen rond de foodtruck waar gratis poffertjes werden uitgedeeld maar ook in het serieuze programma. Het moet voor prinses Laurentien, die overheden en bedrijfsleven bestookt met haar Raden van Kinderen, een aangename constatering zijn geweest dat niet alleen over, maar ook serieus mét kinderen werd gesproken. 

Dat klinkt voor de hand liggend, maar dat is het niet, zoals zelfbenoemd Kindercorrespondent Tako Rietveld (ex-Jeugdjournaal) zei. Weliswaar hebben ongeveer dertig gemeenten een kinderburgemeester en een kinderraad, de vraag is of die ook allemaal serieus worden genomen en bijvoorbeeld mogen beschikken over een eigen budget. 

Ingekapseld

Of ze worden ingekapseld in het bestuurlijke circuit van de ‘echte’ politiek. Tijdens een van de workshops presenteerden de ‘Adviesvangers’ van Geldrop-Mierlo zich. Tien jongeren zijn daar sinds een jaar enthousiast aan de slag gegaan met de vraag die ze van de gemeente kregen aangereikt: hoe kunnen we Geldrop-Mierlo leuker maken voor de jeugd? Die vraag is wel erg breed, constateerde het publiek, en ook de jongeren zelf moesten toegeven dat ze zich daar toch wel enigszins op hadden verkeken.

De kinderburgemeester van Diemen, de tienjarige Nilaya Holwijn, voelt zich in ieder geval wel serieus genomen. ‘Er wordt redelijk goed naar ons geluisterd’, zei ze, ‘over verkeersveiligheid, het zwembad, sportvelden bijvoorbeeld’.
Buiten de maandelijkse raadsvergaderingen praat ze ook veel met de echte burgemeester (‘Het leukste deel van het werk’) en, tot hilariteit van publiek, met diens ‘baas’. Dat blijkt in Diemen niet de gemeenteraad te zijn, maar Linda. Wie dat is, bleef onduidelijk. Niet elk initiatief van de Diemense kinderraad is succesvol. Een strandje aanleggen bijvoorbeeld, wat de kinderen wel een goed idee leek, ging niet door. ‘Het mocht niet’. Van wie niet? ‘Van de burgemeester – en Linda.’