Hoe pak je dit als gemeente aan?

Zoals gezegd hebben gemeenten een grote vrijheid in de manier waarop zij een inclusieve gemeente willen bereiken en dus hoe ze hun beleid aanpassen aan de verplichtingen in het VN-Verdrag. Van belang is dat het uitgangspunt Nothing about us without us altijd wordt meegenomen. Want meestal is het geen onwil of bewuste uitsluiting die ten grondslag ligt aan ontoegankelijkheid, maar het simpele feit dat er niet aan de doelgroep is gedacht.

Kort gezegd is het van belang dat gemeenten een breed netwerk hebben van inwoners met een beperking, die hierdoor inspraak hebben op het beleid. Hiervoor kan een gemeente gebruik maken van al bestaande netwerken in de gemeenten, denk daarvoor aan Wmo-raden, het gehandicaptenplatform, lokale cliëntenraden maar ook aan andere partners die aan het werk moeten met het VN-Verdrag zoals lokale vrijwilligersorganisaties en het lokale MKB. Of kunnen gemeenten iets nieuws oprichten, zoals VN panels1. Deze panels zijn een initiatief van de Coalitie voor Inclusie en bestaan uit de doelgroep en adviseren gemeenten over de naleving van het VN Verdrag2.

De VNG gaat de komende twee jaar – in afstemming met een aantal bestuurlijke partners die ieder op hun terrein bezig zijn in het kader van het Implementatieplan – de gemeenten hierin op verschillende manieren ondersteunen. Door het opzetten van een koplopersprogramma, het delen van informatie en goede voorbeelden, het organiseren van diverse regionale en enkele landelijke bijeenkomsten. Lees over deze ondersteuning meer op de VNG-webpagina VN-Verdrag Handicap voor gemeenten (via www.vng.nl/vn-verdrag-handicap).

Andere manier van werken

Het implementatie-programma van het VN-Verdrag maakt geen extra financiële middelen vrij om gemeenten hierin te ondersteunen. Er komen in principe geen extra taken uit de implementatie voort, maar het gaat om het een andere manier van werken en denken. Wanneer bij de ontwikkeling van beleid direct toegankelijkheid wordt meegenomen, zijn er uiteindelijk minder (verregaande) aanpassingen nodig. En worden eventueel gemaakte kosten vaak (ruimschoots) terugverdiend. Wanneer bij de bouw van woningen de gangen en deuren breed te maken, is op een later moment minder aanpassing nodig om de woning toegankelijk te maken voor de inwoner die in een rolstoel belandt.

Bestuurlijke en ambtelijke verantwoordelijkheid

Het is van belang dat de verantwoordelijkheid voor het werken aan de uitvoering van het VN-Verdrag duidelijk is belegd, zowel ambtelijk als bestuurlijk. Op bestuurlijk niveau kiezen de meeste gemeenten er voor deze verantwoordelijkheid bij een coördinerend wethouder neer te leggen. Met als voordeel dat er een duidelijk aanspreekpunt is. Ook kan de verantwoordelijkheid bij het college van burgemeester en wethouders gezamenlijk worden belegd. Voordeel hiervan is dat alle leden van het college aan te spreken zijn over de voortgang. Nadeel is dat het onderwerp tussen de andere bezigheden door kan glippen.

Ook een ambtelijk aanspreekpunt is van belang. Deze persoon kan collega’s aansporen om inclusiviteit mee te nemen in beleid, hen op de verplichtingen uit het VN-Verdrag wijzen en inspireren met goede voorbeelden. En met één aanspreekpunt wordt de samenwerking met andere gemeenten en partners eenvoudiger. Dit houdt niet in dat de contactpersoon de enige is in de organisatie die aan inclusie werkt. Dit is een gemeenschappelijke taak van de gehele gemeentelijke organisatie.

De VNG ondersteunt – in afstemming met een aantal bestuurlijke partners die ieder op hun terrein bezig zijn – gemeenten hierin op verschillende manieren gedurende de looptijd van het project Iedereen doet mee! (2018-2019). Door het opzetten van een koplopersprogramma, het delen van informatie en goede voorbeelden, het organiseren van diverse regionale en enkele landelijke bijeenkomsten en het bieden van een handreiking lokale inclusie agenda. Lees over deze ondersteuning meer op de VNG-webpagina Iedereen doet mee!

  1. Informatiekaart TransitieBureau Wmo in Kennisdossier 13 van Vilans, hoofdstuk 4, p. 14-15, via https://www.vilans.nl/producten/kennisdossier-vn-verdrag-rechten-mensen-beperkingen
  2. Voor meer informatie en het projectplan, zie de website VN Verdrag waarmaken, via http://www.vnverdragwaarmaken.nl/vnverdragwaarmaken/vn-panels-in-positie.