Gemeenten willen meer middenhuurwoningen

Nummer 17, 3 november 2017

Auteur: Marten Muskee

Om de druk op de woningmarkt te verminderen, willen 133 gemeenten meer middenhuurwoningen. De helft daarvan heeft daadwerkelijk plannen om woningen in dit segment te realiseren terwijl een kwart daar momenteel mee bezig is.

Dat blijkt uit een door de VNG gehouden enquête onder 133 gemeenten. Rob van Gijzel, voorzitter van de Landelijke samenwerkingstafel middenhuur, waar de VNG een van de partners is, is niet verbaasd over deze uitkomsten. De krapte op de woningmarkt in de huur- en koopsector neemt steeds verder toe en de bouw van middenhuurwoningen geldt als een van de oplossingen om de doorstroming op gang te krijgen.

Goede voorbeelden

Uit de enquête komt verder naar voren dat alle gemeenten behoefte hebben aan goede voorbeelden. Voor de realisatie van middenhuurwoningen moeten gemeenten zelf investeerders vinden. Zeker niet alle gemeenten weten hoe zij dit moeten aanpakken. Vooral de kleinere gemeenten vinden dit lastig.
Momenteel ontwikkelt de VNG samen met het ministerie van BZK de handreiking Gemeentelijk instrumentarium middenhuur. Naar verwachting is deze dit najaar gereed. De handreiking wordt gemaakt door de Landelijke samenwerkingstafel middenhuur, begin dit jaar ingesteld om gemeenten te stimuleren woningaanbod in het middenhuursegment te realiseren.  

Voorzitter en oud-burgemeester van Eindhoven Rob van Gijzel zegt dat de druk in de steden het grootst is. Daar is veel vraag naar middenhuurwoningen, met name van jongeren. Die komen niet in aanmerking voor een hypotheek, omdat ze geen vaste aanstelling en eigen geld hebben of flexibel willen zijn, maar ook niet voor een sociale huurwoning.
Volgens Van Gijzel voorziet de NVM dat er over tien jaar in twintig steden zo’n tweehonderdduizend woningen nodig zijn. ‘Dat zijn er duizend per stad, maar Amsterdam neemt er daarvan waarschijnlijk al zo’n twintigduizend voor zijn rekening. Steden als Groningen, Nijmegen en Utrecht hebben een grote opgave.’ De samenwerkingstafel brengt partijen bij elkaar om hobbels weg te nemen. ‘De negen betrokken partijen hebben op nationaal niveau afgesproken de schouders eronder te zetten, aanbevelingen richting de minister te doen om de regels eventueel aan te passen.’

Lokale tafels

Van Gijzel: ‘Daarnaast zijn er met gemeenten lokale tafels ingericht waarbij we onder meer de bestemmingsplannen onder de loep nemen en adviseren over de markttoets en hoe te voorkomen dat middenhuurwoningen worden uitgepond.’ Amsterdam heeft een tafel die al drie keer bij elkaar is geweest en waar concrete projecten lopen. Haarlem heeft sinds halverwege dit jaar in bestemmingsplannen specifiek de bouw van middenhuurwoningen opgenomen. In Den Haag komt meer middenhuur in aandachtswijken om ze zo weer in hun kracht te krijgen. ‘De ervaringen van die tafels delen we landelijk’, aldus Van Gijzel. ‘Dat gebeurt met een rapport eind dit jaar waarin staat hoe het anders moet.’

Evenwicht

Het valt Van Gijzel op dat de Nederlandse arbeidsmarkt voor het grootste deel bestaat uit middengroepen, ook als je kijkt naar de hoogte van het inkomen. De woningmarkt is tegelijkertijd voor wat betreft de middenhuursector in het geheel niet belegd. ‘Er zit een groot gat tussen hoe de samenleving eruitziet en hoe de woningmarkt eruitziet. Het is belangrijk om dat in evenwicht te brengen en deze doelgroep aan de stad te binden, want die vormt de basis onder de voorzieningen.’

De sociale huur en eigen woning worden gesubsidieerd, de middenhuur moet het zelf doen en dat maakt het volgens Van Gijzel ingewikkeld. ‘Iemand die voor 700 euro in een sociale huurwoning zit, staat niet te springen om naar een middenhuurwoning te vertrekken die 1200 euro kost terwijl de kwaliteit niet extreem beter is.’

De VNG heeft deze zomer in een brief aan de minister van BZK gevraagd het gemeentelijk instrumentarium op twee punten te versterken. Daarbij gaat het om het bewaken van de prijs-kwaliteitsverhouding van middenhuurwoningen en om borging dat deze woningen bewoond gaan worden door doelgroepen die op deze sector zijn aangewezen.